Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyev və birinci xanım Ağdamın Sarıcalı kəndinin ilk mərhələsinin açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB-3
Foto
Daxili siyasət
İlham Əliyev və birinci xanım Ağdamın Sarıcalı kəndinin ilk mərhələsinin açılışında iştirak edib - YENİLƏNİB-3
  • 27 mart, 2025
  • 14:45
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər ilə urartulular bir-biri ilə vuruşan, fərqli danışan toplumdur
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər ilə urartulular bir-biri ilə vuruşan, fərqli danışan toplumdur
  • 27 mart, 2025
  • 00:39
Ərdoğan: Xəzərdə Zəngəzur mərkəzli olmaqla dəhlizləri strateji tərəfdaşlarla birlikdə inşa edəcəyik
Region
Ərdoğan: Xəzərdə Zəngəzur mərkəzli olmaqla dəhlizləri strateji tərəfdaşlarla birlikdə inşa edəcəyik
  • 26 mart, 2025
  • 16:28
Modinin islamofobluğunun genişlənən sərhədi – hədəf müsəlman vəqfləridir - ŞƏRH
Analitika
Modinin islamofobluğunun genişlənən sərhədi – hədəf müsəlman vəqfləridir - ŞƏRH
  • 26 mart, 2025
  • 14:57
İcma ABŞ-nin Dini Azadlıq Komissiyasının illik hesabatını pisləyib
Xarici siyasət
İcma ABŞ-nin Dini Azadlıq Komissiyasının illik hesabatını pisləyib
  • 26 mart, 2025
  • 14:29
Şərqi Zəngəzurun turizm potensialından istifadə üzrə yeni layihə hazırlanır
Turizm
Şərqi Zəngəzurun turizm potensialından istifadə üzrə yeni layihə hazırlanır
  • 24 mart, 2025
  • 12:23
Layihə rəhbəri: Qars-Naxçıvan dəmir yolu səyahət müddətini 85 dəqiqəyə endirəcək
Foto
İnfrastruktur
Layihə rəhbəri: "Qars-Naxçıvan dəmir yolu səyahət müddətini 85 dəqiqəyə endirəcək"
  • 22 mart, 2025
  • 16:28
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Roma mənbələrində Armeniya köçkünlərin ərazisi kimi qeyd olunub
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Roma mənbələrində Armeniya köçkünlərin ərazisi kimi qeyd olunub
  • 20 mart, 2025
  • 00:25
Bayram günlərində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
Ekologiya
Bayram günlərində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
  • 19 mart, 2025
  • 14:40
İranda Novruz çərşənbələrində 19 nəfər ölüb, 5 min 500 nəfər xəsarət alıb - YENİLƏNİB
Region
İranda Novruz çərşənbələrində 19 nəfər ölüb, 5 min 500 nəfər xəsarət alıb - YENİLƏNİB
  • 19 mart, 2025
  • 12:42
Uğur komandası Azərbaycan çempionatından kənarlaşdırılıb
Fərdi
"Uğur" komandası Azərbaycan çempionatından kənarlaşdırılıb
  • 19 mart, 2025
  • 12:16
AHİK uşaqlar üçün Novruz şənlikləri təşkil edir
Foto
Biznes
AHİK uşaqlar üçün Novruz şənlikləri təşkil edir
  • 19 mart, 2025
  • 10:41
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Arıqlı erməni mənbələrində niyə Ariklu kimi qeyd edilib?
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Arıqlı erməni mənbələrində niyə Ariklu kimi qeyd edilib?
  • 19 mart, 2025
  • 04:11
Nazir: Büdcənin əsaslı xərclərinin prioriteti işğaldan azad olunmuş ərazilərdəki yenidənqurmadır
Maliyyə
Nazir: "Büdcənin əsaslı xərclərinin prioriteti işğaldan azad olunmuş ərazilərdəki yenidənqurmadır"
  • 18 mart, 2025
  • 21:28
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilərin istinad etdiyi “Andonyanın sənədləri” saxtadır
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilərin istinad etdiyi “Andonyanın sənədləri” saxtadır
  • 18 mart, 2025
  • 01:11
ADA Universitetində “Qərbi Azərbaycan mövzusu 100 ildə ” adlı dəyirmi masa keçirilib
Foto
Daxili siyasət
ADA Universitetində “Qərbi Azərbaycan mövzusu 100 ildə ” adlı dəyirmi masa keçirilib
  • 17 mart, 2025
  • 17:06
1 ... 152 153 154 155 156 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.