Cinayət hadisəsi — cəmiyyətin normal fəaliyyətinə, ictimai təhlükəsizliyə, dövlətin Konstitusiya quruluşuna, habelə şəxsin hüquq və azadlıqlarına qəsd edən, qanunvericiliklə cəza təhdidi altında qadağan olunmuş ictimai təhlükəli əməlin (hərəkətin və ya hərəkətsizliyin) baş verməsi faktıdır. Hüquq elmində və cinayət hüququnda cinayət hadisəsi anlayışı hüquqpozmanın obyektiv tərəfini təşkil edərək, hər hansı bir hüquqazidd əməlin törədildiyini, onun nəticələrini və səbəbiyyət əlaqəsini müəyyən etmək üçün əsas təməl rolunu oynayır. İstintaq və məhkəmə təcrübəsində cinayət hadisəsinin baş vermə faktının sübuta yetirilməsi cinayət işinin başlanmasının və hüquqi qiymətləndirilmənin zəruri şərtidir; əgər hadisə özü baş verməyibsə və ya əməldə cinayət tərkibi yoxdursa, cinayət təqibinə dərhal xitam verilir. Cinayətlər törədilmə xarakterinə, ictimai təhlükəsizlik dərəcəsinə, ağırlıq kateqoriyalarına (böyük ictimai təhlükə törətməyən, az ağır, ağır və xüsusilə ağır cinayətlər), habelə qəsdən və ya ehtiyatsızlıqdan törədilməsinə görə müxtəlif qruplara təsnif edilir ki, bu da sonradan təyin olunacaq cəzanın növünü və həddini birbaşa müəyyənləşdirir. Hüquqpozmaların hər biri cəmiyyətin təməl prinsiplərinə zidd olmaqla yanaşı, dövlətin hüquq sisteminin qorunması mexanizmlərini də hərəkətə gətirir.
Hüquq-mühafizə orqanlarının əsas vəzifələrindən biri hər bir cinayət hadisəsinin vaxtında aşkarlanması, qeydiyyata alınması, operativ-axtarış tədbirlərinin və peşəkar istintaq hərəkətlərinin (dindirilmə, ekspertiza, hadisə yerinin baxış keçirilməsi, üzləşdirmə və s.) həyata keçirilməsidir. Müasir dövrdə cinayət hadisələrinin qarşısının alınmasında, onların açılmasında və sübuta yetirilməsində rəqəmsal texnologiyaların, kriminalistik ekspertizaların, genetik tədqiqatların və genişmiqyaslı videomüşahidə sistemlərinin tətbiqi müstəsna əhəmiyyət daşıyır. Cəmiyyətdə hüquq qaydalarının qorunması, qanunçuluğun bərqərar olması və sosial ədalətin təmin edilməsi üçün hər bir cinayət hadisəsinə qarşı qətiyyətli hüquqi tədbirlərin görülməsi, günahkarların qanun qarşısında cavab verməsi və gələcəkdə bu cür halların təkrarlanmaması üçün geniş profilaktik işlərin aparılması hər bir hüquqi dövlətin başlıca prioritetidir. Dövlət qurumları və vətəndaş cəmiyyəti institutları cinayətkarlığa qarşı mübarizədə sıx əməkdaşlıq edərək hüquqpozmaların kökünün kəsilməsinə və ictimai sabitliyin qorunmasına çalışırlar. Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər həm də vətəndaşların hüquqi mədəniyyətinin artırılmasına və qanunlara hörmət ruhunda tərbiyə olunmasına xidmət edir.
Bakı 28° C
