ABŞ-nin İrana zərbələri — Yaxın Şərqdə uzun illərdir davam edən geostrateji qarşıdurmanın, hərbi-siyasi böhranların və təhlükəsizlik problemlərinin ən kəskin təzahürlərindən biridir. Vaşinqton ilə Tehran arasında münasibətlər onilliklər ərzində gərgin olaraq qalsa da, son illərdə İranın nüvə proqramı, bölgədəki proksi qüvvələri (müttəfiq silahlı qruplaşmalar), Yaxın Şərqdəki beynəlxalq dəniz yollarının və enerji dəhlizlərinin təhlükəsizliyi bu cür hərbi əməliyyatların və hədəflənmiş zərbələrin əsas səbəblərini təşkil edir. İraq, Suriya, Yəmən və Fars körfəzi hövzəsində baş verən hadisələr, həmçinin ABŞ hərbi bazalarına edilən hücumlar rəsmi Vaşinqtonun birbaşa və ya cavab xarakterli hərbi addımlar atmasına zəmin yaratmışdır.
Birləşmiş Ştatlar tərəfindən İrana və ya onun bölgədəki hərbi strukturlarına, dəstəklədiyi qruplaşmalara qarşı həyata keçirilən zərbələr adətən aşağıdakı istiqamətləri əhatə edir:
Strateji hərbi obyektlər və infrastruktur: Raket bazaları, PUA (pilsiz uçuş aparatları) istehsal və saxlanc məntəqələri, həmçinin logistik qovşaqlar.
Hədəflənmiş əməliyyatlar: Beynəlxalq hüquq və milli təhlükəsizlik doktrinaları çərçivəsində həyata keçirilən qısamüddətli, lakin yüksək dəqiqliyə malik hava və ya raket zərbələri.
Dəniz təhlükəsizliyi: Fars körfəzi və Hörmüz boğazında beynəlxalq ticarət gəmiçiliyinin qorunması məqsədilə görülən hərbi tədbirlər.
ABŞ-İran hərbi qarşıdurması və həyata keçirilən zərbələr bütün dünya miqyasında dərindən hiss olunan nəticələr doğurur:
Enerji bazarları və neft qiymətləri: Dünyanın əsas neft ixrac yollarından biri olan Hörmüz boğazı ətrafındakı gərginlik qlobal neft bazarlarında qiymət dəyişkənliyinə və enerji təhlükəsizliyi risklərinə səbəb olur.
Diplomatik reaksiyalar: BMT, Avropa İttifaqı və regional dövlətlər tərəfləri təmkinli olmağa, böhranın daha geniş miqyaslı müharibəyə çevrilməməsi üçün diplomatik yollara üstünlük verməyə çağırırlar.
Bu mövzulu bölmədə ABŞ-nin İrana və ya onunla əlaqəli hərbi hədəflərə qarşı endirdiyi zərbələr, tərəflərin rəsmi bəyanatları, hərbi-siyasi ekspertlərin təhlilləri, regional təhlükəsizlik vəziyyəti və baş verən hadisələrə dair ən son, ətraflı xəbərlər toplanmışdır.
Bakı 25° C
