Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyevdən Ermənistana və havadarlarına mesaj: sülh olmalı, müharibə səhifəsi bağlanmalıdır - ŞƏRH
Analitika
İlham Əliyevdən Ermənistana və havadarlarına mesaj: sülh olmalı, müharibə səhifəsi bağlanmalıdır - ŞƏRH
  • 08 yanvar, 2025
  • 12:47
Qərbi Azərbaycan İcması Ermənistanı substantiv dialoqa çağırıb
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan İcması Ermənistanı substantiv dialoqa çağırıb
  • 08 yanvar, 2025
  • 12:17
İslam dünyasında dəstəklənməyən Tehran - səhvlərini təkrarlayan İran - ANALİZ
Analitika
İslam dünyasında dəstəklənməyən Tehran - səhvlərini təkrarlayan İran - ANALİZ
  • 08 yanvar, 2025
  • 11:17
MM-nin Qərbi Azərbaycana Qayıdış üzrə Təşəbbüs Qrupu: Ermənistandan irqçi siyasətdən imtina etməyi tələb edirik
Milli Məclis
MM-nin Qərbi Azərbaycana Qayıdış üzrə Təşəbbüs Qrupu: Ermənistandan irqçi siyasətdən imtina etməyi tələb edirik
  • 08 yanvar, 2025
  • 11:07
İcma Qərbi azərbaycanlıların qayıdışına verdiyi dəstəyə görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür edib
Daxili siyasət
İcma Qərbi azərbaycanlıların qayıdışına verdiyi dəstəyə görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür edib
  • 08 yanvar, 2025
  • 07:34
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Alagüney, Alapapaq, Alapars, Alagöllər, Alagöl çay
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Alagüney, Alapapaq, Alapars, Alagöllər, Alagöl çay
  • 07 yanvar, 2025
  • 22:19
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - YENİLƏNİB-2
  • 07 yanvar, 2025
  • 20:40
Dövlət başçısı telekanallara müsahibəsində Qərbi Azərbaycan məsələsindən danışıb
Xarici siyasət
Dövlət başçısı telekanallara müsahibəsində Qərbi Azərbaycan məsələsindən danışıb
  • 07 yanvar, 2025
  • 20:00
Azərbaycan Prezidenti: Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır və açılacaqdır
Daxili siyasət
Azərbaycan Prezidenti: Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır və açılacaqdır
  • 07 yanvar, 2025
  • 17:53
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Kəndimizin mollasını sovet hökuməti Sibirə sürgün etmişdi”
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Kəndimizin mollasını sovet hökuməti Sibirə sürgün etmişdi”
  • 06 yanvar, 2025
  • 21:32
Ter-Petrosyan - Azərbaycana qarşı soyqırımının banisi, koçaryanların cinayət ortağı - ŞƏRH
Analitika
Ter-Petrosyan - Azərbaycana qarşı soyqırımının banisi, koçaryanların cinayət ortağı - ŞƏRH
  • 06 yanvar, 2025
  • 11:24
XİN sözçüsü: İran nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsini alqışlayır
Region
XİN sözçüsü: İran nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsini alqışlayır
  • 06 yanvar, 2025
  • 09:17
“AzərEnerji”: Ötən il Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 550 milyon kVt/saat “yaşıl enerji” istehsal edilib
Energetika
“AzərEnerji”: Ötən il Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 550 milyon kVt/saat “yaşıl enerji” istehsal edilib
  • 06 yanvar, 2025
  • 06:28
İcma: Ter-Petrosyanın çıxışı Ermənistanın siyasi dairələrində dərindən kök salmış irqçiliyi nümayiş etdirir
Xarici siyasət
İcma: Ter-Petrosyanın çıxışı Ermənistanın siyasi dairələrində dərindən kök salmış irqçiliyi nümayiş etdirir
  • 04 yanvar, 2025
  • 14:32
Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili, COP29 konfransı - Azərbaycanın ekoloji siyasəti 2024-cü ildə
Ekologiya
"Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili", COP29 konfransı - Azərbaycanın ekoloji siyasəti 2024-cü ildə
  • 04 yanvar, 2025
  • 13:21
“Demokrat” Levon Ter-Petrosyanın “səmimi” etirafları – etnik təmizləmə və soyqırımına dəstək - ŞƏRH
Analitika
“Demokrat” Levon Ter-Petrosyanın “səmimi” etirafları – etnik təmizləmə və soyqırımına dəstək - ŞƏRH
  • 04 yanvar, 2025
  • 12:31
1 ... 168 169 170 171 172 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.