Qərbi Azərbaycan

Şərqi Anadoluda yaşayan azərbaycanlı gənclərin Forumu keçiriləcək
Diaspor
Şərqi Anadoluda yaşayan azərbaycanlı gənclərin Forumu keçiriləcək
  • 22 yanvar, 2025
  • 12:25
Dini Komitənin İctimai Şura üzvlüyünə namizədlərin adı və seçkilərin vaxtı məlum olub
Din
Dini Komitənin İctimai Şura üzvlüyünə namizədlərin adı və seçkilərin vaxtı məlum olub
  • 22 yanvar, 2025
  • 08:17
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Albanlara aid tarixi abidələrin mövcud olduğu kənd
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Albanlara aid tarixi abidələrin mövcud olduğu kənd
  • 21 yanvar, 2025
  • 20:11
Trampla Putinin sammiti – beynəlxalq münasibətlərdə əldə olunacaq uğur - ŞƏRH
Analitika
Trampla Putinin sammiti – beynəlxalq münasibətlərdə əldə olunacaq uğur - ŞƏRH
  • 21 yanvar, 2025
  • 12:30
Qərbi azərbaycanlıların 93 faizdən çoxu tarixi torpaqlarını məcburiyyət altında tərk etdiklərini düşünür - SORĞU
Daxili siyasət
Qərbi azərbaycanlıların 93 faizdən çoxu tarixi torpaqlarını məcburiyyət altında tərk etdiklərini düşünür - SORĞU
  • 21 yanvar, 2025
  • 12:26
Yazıçı-publisist: Daşkənddə səkkiz minə yaxın azərbaycanlı yaşayırdı
Foto
Daxili siyasət
Yazıçı-publisist: Daşkənddə səkkiz minə yaxın azərbaycanlı yaşayırdı
  • 20 yanvar, 2025
  • 19:54
Ceyhun Bayramov: Ermənistanla təmaslar davam edir, bu il də görüşlərin keçirilməsi gözlənilir
Daxili siyasət
Ceyhun Bayramov: Ermənistanla təmaslar davam edir, bu il də görüşlərin keçirilməsi gözlənilir
  • 20 yanvar, 2025
  • 08:40
Qanlı 20 Yanvar faciəsindən 35 il ötür
Daxili siyasət
Qanlı 20 Yanvar faciəsindən 35 il ötür
  • 19 yanvar, 2025
  • 20:00
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilərin inşa etdiyi abidələr 1870-ci ildən sonraya aiddir
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilərin inşa etdiyi abidələr 1870-ci ildən sonraya aiddir
  • 18 yanvar, 2025
  • 19:37
Şamil Ayrım: Azərbaycan və Türkiyənin həmrəyliyi Türk Dövlətləri Təşkilatına da böyük güc verir
Region
Şamil Ayrım: Azərbaycan və Türkiyənin həmrəyliyi Türk Dövlətləri Təşkilatına da böyük güc verir
  • 18 yanvar, 2025
  • 13:38
Növbəti köç karvanı Cəbrayıla çatıb, evlərin açarları təqdim olunub - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Cəbrayıla çatıb, evlərin açarları təqdim olunub - YENİLƏNİB-2
  • 18 yanvar, 2025
  • 09:43
“Babam deyirdi ki, ermənilər camaatı mal-qara ilə birlikdə yük vaqonlarında deportasiya etdilər” – Qərbi Azərbaycan Xronikası
Daxili siyasət
“Babam deyirdi ki, ermənilər camaatı mal-qara ilə birlikdə yük vaqonlarında deportasiya etdilər” – Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 17 yanvar, 2025
  • 23:15
Vüsal Qasımlı: İİTKM qlobal beyin mərkəzinə çevrilməkdədir - MÜSAHİBƏ
Biznes
Vüsal Qasımlı: "İİTKM qlobal beyin mərkəzinə çevrilməkdədir" - MÜSAHİBƏ
  • 17 yanvar, 2025
  • 06:39
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlı qaçqınlar Paşinyanla danışıqlar üçün İrəvana gedə bilər
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlı qaçqınlar Paşinyanla danışıqlar üçün İrəvana gedə bilər
  • 16 yanvar, 2025
  • 19:51
Zaxarova: Qərbin Ermənistana destruktiv təsiri Cənubi Qafqazda nəqliyyat marşrutlarının açılmasına mane olur
Region
Zaxarova: Qərbin Ermənistana destruktiv təsiri Cənubi Qafqazda nəqliyyat marşrutlarının açılmasına mane olur
  • 16 yanvar, 2025
  • 11:15
Növbəti köç karvanı Cəbrayıla çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Cəbrayıla çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB-2
  • 16 yanvar, 2025
  • 10:11
1 ... 165 166 167 168 169 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.