Qarışıq döyüş sənətləri (ingilis dilindən Mixed Martial Arts və ya qısaca MMA) — müxtəlif döyüş növlərinin və texnikalarının (güləş, boks, cüdo, Ciu-citsu, muay-tai və s.) birləşdiyi tam təmaslı peşəkar idman növüdür. Bu idmanda həm ayaqüstə zərbələr endirməyə (yumruq, təpik, diz və dirsəklərlə), həm də parterdə (yer üstündə) güləşməyə, boğucu və ağrısı fəndlərə icazə verilir. Müasir MMA qədim dövrlərdəki pankration oyunlarının prinsiplərinə əsaslanaraq 1990-cı illərin əvvəllərində qlobal miqyasda sürətlə populyarlaşmış və günümüzdə dünyanın ən sürətlə inkişaf edən idman növlərindən birinə çevrilmişdir.
İdmanın ilk dövrlərində demək olar ki, heç bir qayda yox idi, lakin sonralar idmançıların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə vahid beynəlxalq qaydalar (Unified Rules of Mixed Martial Arts) qəbul edilmişdir. Bu qaydalara əsasən döyüşlər xüsusi qəfəs daxilində (oktaqon) keçirilir və çəki dərəcələrinə bölünür:
Qadağan olunmuş hərəkətlər: Gözlərə barmaq batırmaq, qarın boşluğuna zərbələr, onurğa sütununa və ya başın arxasına zərbə endirmək, rəqib yerdə olarkən başa ayaqla zərbə vurmaq qəti qadağandır.
Qələbə üsulları: Döyüş nokaut (KO), texniki nokaut (TKO), hakimlərin qərarı (yekdil və ya ayrı-seçki), həmçinin təslim olma (rəqibin təslim olduğunu bildirərək təslim işarəsi verməsi və ya hakimin müdaxiləsi) ilə başa çata bilər.
MMA sahəsində bir çox peşəkar liqalar fəaliyyət göstərir. Onların arasında qlobal miqyasda ən nüfuzluları aşağıdakılardır:
UFC (Ultimate Fighting Championship): Dünyanın ən məşhur, varlı və nüfuzlu MMA təşkilatıdır. Ən güclü döyüşçülər məhz bu liqada mübarizə aparırlar.
Digər təşkilatlar: Bellator, PFL (Professional Fighters League), ONE Championship və RIZIN kimi qurumlar da beynəlxalq arenada böyük izləyici kütləsinə malikdir.
Azərbaycanda da qarışıq döyüş sənətləri sürətlə inkişaf edir. Yerli idmançılar müxtəlif nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə, o cümlədən UFC və Bellator kimi təşkilatlarda Azərbaycanı uğurla təmsil edirlər. Ölkədə gənclər arasında bu idman növünə maraq çox yüksəkdir və həmçinin milli çempionatlar mütəmadi olaraq təşkil olunur.
Bu mövzulu bölmədə UFC və digər nüfuzlu təşkilatların turnirlərinə, çempionların döyüşlərinə, azərbaycanlı döyüşçülerin çıxışlarına, çəki dərəcələri üzrə reytinqlərə və MMA aləmində baş verən son xəbərlərə dair hərtərəfli materiallar toplanmışdır.
Bakı 25° C
