Mehriban Arif qızı Əliyeva — Azərbaycanın görkəmli dövlət, siyasi və ictimai xadimi, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti (21 fevral 2017-ci ildən), Heydər Əliyev Fondunun prezidentidir. Müsəlman dünyasının ən nüfuzlu qadınlarından biri olan Mehriban Əliyeva ölkənin sosial modernləşdirilməsində, milli mədəni irsin qorunmasında və azad edilmiş ərazilərdə "Böyük Qayıdış" strategiyasının reallaşdırılmasında həlledici rol oynayır.
Mehriban Əliyeva 26 avqust 1964-cü ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub. 1982-ci ildə Bakı şəhər 23 nömrəli tam orta məktəbi qızıl medalla bitirib. Ali təhsilini İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunda alıb və 1988-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə başa vurub.
Peşə fəaliyyətinə Moskva Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda başlasa da, sonradan özünü tamamilə Azərbaycanın tərəqqisinə yönəlmiş ictimai-siyasi fəaliyyətə həsr edib. Mehriban Əliyeva fəlsəfə elmləri namizədidir.
2004-cü ildə Heydər Əliyev Fondu təsis edildiyi gündən Mehriban Əliyeva onun dəyişməz prezidentidir. Onun rəhbərliyi altında Fond regionun ən böyük qeyri-hökumət təşkilatına çevrilərək dünya miqyaslı layihələr icra edir:
Təhsil: "Yeniləşən Azərbaycana — yeni məktəb" proqramı çərçivəsində 500-dən çox məktəb tikilib və bərpa edilib. 2025-2026-cı illərdə tədris prosesinə innovasiyaları inteqrasiya edən STEAM mərkəzləri aktiv inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub.
Səhiyyə: Bakıda Talassemiya Mərkəzinin inşası, Daun sindromlu uşaqlar üçün reabilitasiya mərkəzlərinin yaradılması və "Diabetli uşaqlara ən yüksək qayğı" proqramı minlərlə insanın həyatını xilas edib.
Mədəniyyət: Tarixi abidələrin bərpası (Vatikandakı katakombaların və Versal sarayının bərpası daxil olmaqla) və Qəbələ Musiqi Festivalının təşkili Azərbaycanı sivilizasiyalararası dialoq mərkəzinə çevirib.
Mehriban Əliyevanın 2017-ci ildə Birinci vitse-prezident vəzifəsinə təyin edilməsi inzibati və sosial islahatların yeni mərhələsinin əsasını qoydu. Onun kurasiyasına sosial müdafiə, gənclər siyasəti və beynəlxalq humanitar əməkdaşlıq məsələləri daxildir.
Birinci vitse-prezident qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərinə xüsusi həssaslıqla yanaşır. Onun bu vəzifədə ilk rəsmi fəaliyyəti yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrin məişət şəraiti ilə tanışlıq olub ki, bu da vətəndaşların müasir yaşayış komplekslərinə köçürülməsi üzrə irimiqyaslı proqramlara təkan verib.
2024-2026-cı illərdə Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti azad edilmiş ərazilərin (Qarabağ və Şərqi Zəngəzur) bərpası ilə sıx bağlıdır.
18 mart 2026-cı ildə Birinci vitse-prezident Prezident İlham Əliyevlə birlikdə Xocavənd rayonunun Xanoba kəndində olub. Səfər zamanı Mehriban Əliyeva bərpa işlərinin gedişi ilə tanış olub, təmir edilmiş fərdi evlərə baxış keçirib və doğma yurduna qayıtmış ilk ailələrlə söhbət edib. O, Şuşa şəhərinin memarlıq simasının qorunması və regionda "ağıllı kənd" konsepsiyalarının reallaşdırılması məsələlərini şəxsən diqqətdə saxlayır.
2022-ci ilin noyabrınadək Mehriban Əliyeva UNESCO-nun Xoşməramlı səfiri olub (Qarabağın bərpasına diqqəti cəmləmək üçün bu vəzifədən ayrılıb) və ICESCO-nun Xoşməramlı səfiri olaraq qalır. Onun fəaliyyəti bir çox ölkələrin ali mükafatları ilə qeyd edilib:
"Heydər Əliyev" ordeni (Azərbaycan).
Fəxri Legion Ordeninin zabit dərəcəli xaçı (Fransa).
"İtaliya Respublikasına xidmətlərinə görə" Böyük Xaç kavaleri ordeni.
Hazırda Mehriban Əliyeva öz mərhəmət və birlik çağırışları ilə milyonlarla insana ilham verməyə davam edir. Onun 2026-cı il Yeni il təbrikində vurğuladığı "sevgi və xeyirxahlıq enerjisi" cəmiyyətin inkişafının əsas sütunu kimi qəbul edilir.
Onun himayəsi altında 2026-cı ildə ənənəvi "Bakı Marafonu"na qeydiyyat başlayıb. Bu il marafon ilk dəfə 42 km-lik klassik məsafədə keçiriləcək ki, bu da millətin idman ruhunu və qələbə əzmini simvolizə edir.
Mehriban Əliyeva təkcə siyasi lider deyil, həm də Azərbaycanın mərhəmət və milli ləyaqət rəmzidir. Onun çoxşaxəli fəaliyyəti mütərəqqi islahatlar ilə xalqın mənəvi köklərinin qorunması arasında mükəmməl balans yaradır.