Media: ABŞ Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə qarşılıqlı əlaqələri gücləndirir

ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvü, Avropa və regional təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq üzrə alt komitənin sədri, senator Stiv Deynsin Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistana səfəri Vaşinqtonun Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin qurulmasına dair formalaşmaqda olan strategiyasını gücləndirib.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə "The Times of Central Asia" saytında dərc olunan məqalədə bildirilib.

Nəşr qeyd edib ki, Bakıda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və senator S.Deyns Azərbaycanın geosiyasi rolunu, regional sülhü və nəqliyyat bağlantısı üçün "Tramp Marşrutu" (TRIPP) layihəsinin əhəmiyyətini müzakirə ediblər.

Bakıda keçirilən danışıqlarda senator Orta Dəhliz, energetika, nəqliyyat, rəqəmsal inkişaf, eləcə də kritik əhəmiyyətli mineralların hasilatı və emalı məsələlərini müzakirə edib.

"Fevral ayında ABŞ və Azərbaycan arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası Orta Dəhlizi energetika, ticarət, tranzit, rəqəmsal rabitə və kritik əhəmiyyətli mineral resursların tədarükü ilə bir sıraya qoyur. O, Azərbaycanı Xəzər regionunun enerji, nəqliyyat, ticarət və logistika mərkəzi kimi müəyyən edir", - materialda qeyd olunub.

Müəllif vurğulayıb ki, iyun ayında ABŞ və Azərbaycan ilk iqtisadi dialoqunu keçirib və bu çərçivədə geniş spektrli məsələlər müzakirə olunub.

Azərbaycanın rolu həmçinin artıq istismarda olan fiziki infrastruktura əsaslanır. Fəaliyyətdə olan Orta Dəhliz Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan və Gürcüstan ərazisindən keçərək Avropaya qədər uzanır. Bakıdan 70 kilometr cənubda yerləşən 2024-cü ildə Ələtdə liman 7,6 milyon ton yük emal edib. Onun illik gücü 15 milyon ton və 100 min TEU təşkil edir; planlaşdırılan ikinci mərhələ isə bu göstəriciləri 25 milyon tona və 500 min TEU-ya qədər artırmağa imkan verəcək.

Qərb marşrutları artıq Qazaxıstan və Türkmənistandan neftin müəyyən həcmlərinin Azərbaycan vasitəsilə Avropaya daşınmasını təmin edir, Trans-Adriatik Qaz Kəməri (TAP) isə 2020-ci ilin sonundan etibarən Avropaya qaz tədarükünü həyata keçirməyə imkan verir. TRIPP layihəsi Ermənistandan keçməklə Naxçıvan və mövcud Azərbaycan - Gürcüstan - Türkiyə şəbəkəsi istiqamətində bir marşrut əlavə edə bilərdi. Bilavasitə siyasi vəzifə isə fəaliyyətdə olan marşrutları genişləndirməyi və s. əhatə edir.

Nəşr hər üç ölkənin vacib rolunu qeyd edir: Qazaxıstan yükdaşımaların həcmini və mineral potensialını təmin edir; Türkmənistan enerji imkanlarını əlavə edir; Azərbaycan isə qərbi Xəzəryanı nəqliyyat qovşağıdır, sonrakı daşımalar üçün inkişaf etmiş infrastruktura və ən çox inkişaf etmiş institusional bazaya malikdir.