Dövlət qulluqçularının peşə bayramı: tarixi, əhəmiyyəti və müasir çağırışlar
- 23 iyun, 2026
- 11:07
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun!
Hər il iyunun 23-ü Azərbaycanda dövlət qulluqçularının peşə bayramı kimi qeyd olunur.
Prezident İlham Əliyevin 2006-cı il 25 may tarixli Sərəncamı ilə 23 iyun dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü kimi təsis olunub. Dövlət xidmətinin demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlətin yaradılmasındakı rolu və BMT Baş Məclisi tərəfindən iyunun 23-nün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dövlət Qulluğu Günü elan edilməsi nəzərə alınaraq həmin tarix Azərbaycanda dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü kimi elan edilib.
Bu əlamətdar gün dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyinin təmin edilməsində, qanunların icrasında, vətəndaşlara keyfiyyətli xidmət göstərilməsində və dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayan dövlət qulluqçularının əməyinə verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Qeyd edək ki, müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycanda hüquqi dövlətin qurulması, idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi, ölkənin daha yaxşı idarə olunması istiqamətində mühüm əhəmiyyətli tədbirlər görülüb, yeni idarəetmə orqanları yaradılıb. Bu orqanların dövlət quruculuğunda, ölkənin idarə olunmasında rolunu artırmaq, fəaliyyətini daha da səmərəli etmək üçün onların əsasnamə və nizamnamələrində, eləcə də strukturlarında müvafiq dəyişikliklər olunur, vəzifələri və funksiyaları dəqiqləşdirilir.
Ölkəmizdə hər bir sahədə olduğu kimi, dövlət qulluğu sahəsində də islahatlar düşünülmüş şəkildə və müəyyənləşdirilmiş proqramlara uyğun aparılır. Bu baxımdan, Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il 23 noyabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında dövlət qulluğunun inkişafına dair 2019-2025-ci illər üçün Strategiya"ya uyğun olaraq, 2019-cu ildə müəyyən edilmiş bir sıra tədbirləri, o cümlədən bu Strategiyanın icrası üzrə Fəaliyyət Planını qeyd etmək lazımdır. Bu plan əsasında müvafiq dövlət qurumları tərəfindən dövlət orqanlarının kateqoriya və iyerarxiyasının müəyyənləşdirilməsi, bu orqanların struktur bölmələrinin növləri və yaradılması qaydası, dövlət qulluğu vəzifələrinin növləri, təsnifatları və vəzifə adları, rəhbər vəzifəli şəxslər üçün insan resurslarının idarə edilməsi üzrə təlim modullarının və proqramlarının hazırlanması öz həllini tapır.
Dövlət qulluğu hər bir ölkənin idarəetmə sisteminin əsas sütunlarından biridir. Dövlətin qəbul etdiyi qərarların həyata keçirilməsi, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması, sosial-iqtisadi proqramların icrası məhz peşəkar və məsuliyyətli dövlət qulluqçularının fəaliyyəti sayəsində mümkün olur. Bu baxımdan, dövlət qulluqçuları dövlətlə vətəndaş arasında etibarlı körpü rolunu oynayırlar.
Dövlət qulluğu sahəsində aparılan islahatlar dövlət qulluqçularının məsuliyyətini gündən-günə artırmaqla yanaşı, onların hüquq və vəzifələrinin müəyyənləşdirilməsi, bu sahədə olan boşluqların aradan qaldırılması üçün də müntəzəm iş aparılır.
Azərbaycanda müasir dövlət qulluğu sisteminin formalaşması
Azərbaycanda müasir dövlət qulluğu sisteminin yaradılması Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən həyata keçirilən dövlət quruculuğu siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri olub. Müstəqilliyin ilk illərində ölkədə dövlət idarəçiliyi sisteminin təkmilləşdirilməsi, peşəkar kadr korpusunun formalaşdırılması və dövlət orqanlarının fəaliyyətinin hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb.
1995-ci ildə qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dövlət idarəçiliyinin əsas prinsiplərini müəyyənləşdirdi. Sonrakı dövrdə dövlət qulluğu sahəsində qanunvericilik bazası daha da təkmilləşdirildi. 2000-ci ildə "Dövlət qulluğu haqqında" Qanunun qəbul edilməsi Azərbaycanda peşəkar dövlət qulluğu institutunun inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
Dövlət Qulluqçularının Peşə Bayramı Günü həm də 2001-ci il iyunun 23-də Azərbaycanın BMT Baş Assambleyasının dövlət qulluğu ilə bağlı qəbul etdiyi beynəlxalq sənədə qoşulması ilə əlaqələndirilir.
Dövlət qulluqçularının cəmiyyət qarşısında məsuliyyəti
Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi kimi, dövlət qulluğunda çalışmaq o deməkdir ki, həmin vətəndaşa müstəqil, demokratik dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğunun ön sıralarında olmaq imkanı etibar edilib.
"Hər bir şəxs bilməlidir ki, dövlət qulluğunda olmaq imtiyaz deyil, məsuliyyətdir, insanlara xidmət imkanıdır. Tutduğu vəzifənin səviyyəsindən və əhəmiyyətindən asılı olmayaraq, dövlət qulluqçusu həmişə xatırlamalıdır ki, o, xalqın xidmətçisidir, insanlara xidmət, onların qayğıları ilə yaşamaq onun əsas vəzifəsidir", - deyə dövlət başçısı bəyan edib.
Odur ki, dövlət qulluqçusu olmaq yalnız vəzifə tutmaq deyil, həm də böyük məsuliyyət daşımaq deməkdir. Dövlət qulluqçuları fəaliyyətlərində qanunçuluq, şəffaflıq, obyektivlik, peşəkarlıq və etik davranış prinsiplərinə əsaslanmalıdırlar. Onların əsas vəzifələri dövlət maraqlarını qorumaq, vətəndaşların müraciətlərinə həssas yanaşmaq və dövlət xidmətlərinin keyfiyyətini yüksəltməkdir.
Müasir dövrdə dövlət idarəçiliyində tələblər daha da artıb. Rəqəmsallaşma, elektron xidmətlər, innovativ idarəetmə mexanizmlərinin geniş tətbiqi dövlət qulluqçularından yeni bilik və bacarıqlar tələb edir. Buna görə də dövlət qulluğunda çalışan şəxslərin peşə hazırlığının artırılması, davamlı təlimlərə cəlb olunması və müasir idarəetmə metodlarının mənimsənilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət idarəçiliyində yeni mərhələ
Xüsusi qeyd edilməlidir ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən islahatlar nəticəsində ölkədə dövlət idarəçiliyinin müasirləşdirilməsi istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Dövlət xidmətlərinin elektronlaşdırılması, şəffaflığın artırılması, vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsi və korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində həyata keçirilən tədbirlər dövlət qulluğu sisteminin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsinə imkan yaradıb. Xüsusilə, ASAN xidmət modeli dövlət-vətəndaş münasibətlərində yeni yanaşmanın formalaşmasına səbəb olub. Bu model xidmətlərin operativ, şəffaf və vətəndaş məmnunluğu prinsipləri əsasında təqdim olunmasını təmin edərək Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınan uğurlarından birinə çevrilib.
Dövlət qulluqçularının fəaliyyətində vətəndaşlara xidmət prinsipi ön plana çıxarılıb. Dövlət idarəçiliyində çeviklik, hesabatlılıq və effektivlik meyarlarının gücləndirilməsi ölkənin inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsinə çevrilib.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda dövlət qulluğunun yeni missiyası
Vətən müharibəsində əldə edilən tarixi zəfərdən sonra dövlət qulluqçularının üzərinə daha böyük vəzifələr düşüb. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinin həyata keçirilməsi, dövlət xidmətlərinin təşkili, əhalinin qayıdışı üçün zəruri şəraitin yaradılması dövlət qurumları və onların əməkdaşlarının fədakar fəaliyyətini tələb edir.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr Azərbaycanın güclü dövlət idarəçiliyi modelinin uğurlu nəticələrini nümayiş etdirir. Dövlət qulluqçuları Böyük Qayıdış proqramının icrasında, yeni yaşayış məntəqələrinin qurulmasında və sosial infrastrukturun formalaşdırılmasında mühüm rol oynayırlar.
Bu əlamətdar gün münasibətilə bütün dövlət qulluqçularını təbrik edir, onlara ölkəmizin inkişafı və dövlətçiliyimizin möhkəmləndirilməsi naminə fəaliyyətlərində yeni uğurlar arzulayırıq.