Zəngilanın azad olunmasına görə medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi olub, ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və tarixi torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan şərəfli döyüşlərdə yüksək rəşadət, şücaət və peşəkarlıq nümayiş etdirmiş hərbi qulluqçuların xidmətlərini qiymətləndirmək məqsədilə təsis edilmişdir. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı möhtəşəm qələbədən sonra yaradılan bu medal, strateji və coğrafi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edən Zəngilan rayonunun azad olunması əməliyyatlarında iştirak edən qəhrəmanların şücaətini əbədiləşdirmək və onlara dövlət səviyyəsində dərin ehtiram göstərmək üçün təsis olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə qanunvericiliyə daxil edilən bu dövlət nişanı, hərbçilərimizin döyüş meydanında göstərdiyi misilsiz fədakarlığın və rəşadətli xidmətin rəmzidir.
Təsis olunma tarixi: "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi qələbənin şərəfinə təsis edilmişdir. Bu qanunvericilik aktı işğaldan azad edilən hər bir rayon və şəhər üzrə xüsusi medalların təsis olunmasını nəzərdə tutan genişmiqyaslı təltiflər siyasətinin ayrılmaz hissəsidir.
Məqsəd və mahiyyət: Medalın verilməsində əsas məqsəd Zəngilan rayonunun, o cümlədən rayon mərkəzinin, strateji yaşayış məntəqələrinin və dövlət sərhədinin bərpası istiqamətində həyata keçirilən hərbi əməliyyatlarda şəxsi igidlik, mətanət və fədakarlıq nümayiş etdirmiş Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularını mükafatlandırmaqdır.
Sərhəd bölgəsində uğurlu hücumlar: Zəngilan rayonunun azad edilməsi əməliyyatı Azərbaycan Ordusunun Cənub cəbhəsində həyata keçirdiyi ən uğurlu və sürətli hərbi taktiki gedişlərdən biri olmuşdur. Araz boyu irəliləyən qüvvələrimiz düşmənin müdafiə xəttini yarıb keçərək qısa müddət ərzində Zəngilan şəhərini və ətraf kəndləri işğaldan azad etmişdir.
Dövlət sərhədinin bərpası: Zəngilan əməliyyatlarının hərbi-strateji zirvəsi Azərbaycan-İran dövlət sərhədinin tam nəzarətə götürülməsi oldu ki, bu da düşmənin təminat yollarını kəsərək ümumi qələbəni sürətləndirdi və Zəngəzur dəhlizinin açılması istiqamətində mühüm coropolitik zəmin yaratdı.
Dizayn və material: Medal dairəvi formalı olub, bürüncdən tökülmüşdür və üzərində Zəngilanın azad olunması ilə bağlı rəmzi təsvirlər, hərbi atributlar əks olunmuşdur. Onun diametri dövlət təltiflərinin ümumi standartlarına uyğun olaraq hazırlanmışdır.
Lenta və taxılma qaydası: Medalın xüsusi ipək lentinin rəngləri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının rəngləri ilə uzlaşdırılmışdır. Bu təltif hərbi geyimin sol tərəfinə, digər orden və medallardan sonra, müvafiq ardıcıllıqla taxılır.
Şəxsi heyətin fədakarlığı: Prezidentin müvafiq sərəncamları ilə Zəngilan rayonunun azad olunması əməliyyatlarında fəal iştirak edən, döyüş tapşırıqlarını şərəflə yerinə yetirən, düşmən qüvvələrini darmadağın edən minlərlə hərbi qulluqçu bu medalla təltif olunmuşdur. Təltif olunanlar arasında zabitlər, gizirlər, çavuşlar və əsgərlər yer almışdır.
Şəhidlərin əziz xatirəsi: Bu medal həmçinin Vətən torpaqlarının azadlığı uğrunda canlarından keçən, Zəngilan uğrunda döyüşlərdə şəhidlik zirvəsinə ucalan qəhrəmanların ailələrinə təqdim olunaraq onların xatirəsinin heç vaxt unudulmayacağını bir daha sübut edir.
Mənəvi irs: "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı gələcək nəsillərə ötürüləcək ən qiymətli hərbi-tarixi irslərdən biridir. Bu medal sahiblərinin göstərdiyi rəşadət gənclərin hərbi-vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Dövlət qayğısı: Azərbaycan dövləti Vətən müharibəsi iştirakçılarının və qazilərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına, onların xidmətlərinin uca tutulmasına hər zaman xüsusi həssaslıqla yanaşır və bu cür təltiflər həmin siyasətin bariz nümunəsidir.