Xocavəndin azad olunmasına görə medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi olub, ölkənin suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda aparılan haqlı mübarizədə rəşadət, şücaət və yüksək döyüş hazırlığı nümayiş etdirmiş hərbi qulluqçuların xidmətlərini qiymətləndirmək məqsədilə təsis edilmişdir. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi zəfərdən sonra təsis olunan bu medal, strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edən Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi əməliyyatlarında iştirak edərək fədakarlıq göstərən qəhrəmanların xatirəsini əbədiləşdirmək və onlara dövlət səviyyəsində ehtiram göstərmək üçün yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü və Milli Məclisin qərarı ilə təsis edilən bu orden və medallar sırasına daxil olan dövlət nişanı, Vətən oğullarının döyüş meydanındakı misilsiz rəşadətinin rəmzidir.
Hüquqi tənzimləmə: "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə Vətən müharibəsində qazanılan qələbənin təntənəsi olaraq təsis edilmişdir. Bu qanun Azərbaycanın işğaldan azad edilən hər bir rayonu və şəhəri üzrə ayrı-ayrı medalların yaradılmasını nəzərdə tutan genişmiqyaslı dövlət təltifləri siyasətinin tərkib hissəsidir.
Məqsəd və mahiyyət: Medalın təsis edilməsində əsas məqsəd Xocavənd rayonunun, o cümlədən strateji yüksəkliklərin və yaşayış məntəqələrinin düşmən tapdağından azad olunması istiqamətində həyata keçirilən hərbi əməliyyatlarda şəxsi igidlik, mətanət və peşəkarlıq nümayiş etdirmiş Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularını mükafatlandırmaqdır.
Mürəkkəb relyef və strateji mövqelər: Xocavənd rayonu mürəkkəb dağlıq reliyefə, sərt təbii maneələrə və düşmənin illər ərzində qurduğu güclü istehkam xətlərinə malik idi. Bu istiqamətdə aparılan hərbi əməliyyatlar Azərbaycan Ordusundan yüksək taktiki çeviklik, dəqiq koordinasiya və misilsiz şücaət tələb edirdi.
Qələbəyə gedən yol: Hərbi qulluqçuların Xocavənd istiqamətindəki uğurlu hücumları və düşmənin müdafiə xəttinin yarılması ümumi Vətən müharibəsinin gedişatına həlledici təsir göstərmiş, düşmənin canlı qüvvəsinin və hərbi texnikasının məhv edilməsində mühüm rol oynamışdır.
Material və forma: "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı bürüncdən tökülmüş və dairəvi formalı olaraq hazırlanmışdır. Onun diametri müəyyən edilmiş standartlara uyğundur və üzərində Azərbaycan dövlətçiliyini, hərbi şücaəti əks etdirən zəngin naxışlar, habelə Xocavəndin azad olunması ilə bağlı rəmzi elementlər həkk olunmuşdur.
Lenta və taxılma qaydası: Medalın xüsusi tərtibatlı ipək lentinin rəngləri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının rənglərinə uyğun olaraq dizayn edilmişdir. Bu təltif digər dövlət orden və medallarından sonra, təqvim ardıcıllığına uyğun olaraq hərbi geyimin sol tərəfinə taxılır.
Şəxsi heyətin rolu: Müvafiq Prezident sərəncamları ilə Xocavənd rayonunun azad edilməsi əməliyyatlarında iştirak edən, döyüş tapşırıqlarını şərəflə yerinə yetirən, düşmən hədəflərini məhv edən minlərlə hərbi qulluqçu bu medalla təltif olunmuşdur. Onların arasında həm zabitlər, həm gizirlər, həm də müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları və əsgərlər yer almışdır.
Şəhidlərimizin xatirəsi: Bu medal həmçinin torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarından keçən, Xocavənd uğrunda döyüşlərdə şəhid olmuş qəhrəmanların ailələrinə təqdim olunaraq onların əziz xatirəsinin dövlət səviyyəsində uca tutulduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Nəsil-nəsilə ötürülən irs: "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı sadəcə hərbi mükafat deyil, həm də gələcək nəsillərə ötürüləcək şərəfli bir tarixi irsdir. Bu medal sahiblərinin göstərdiyi igidlik məktəblərdə, hərbi liseylərdə və gənclər arasında vətənpərvərlik tərbiyəsinin təbliğində mühüm əyani vasitədir.
Dövlət qayğısı: Azərbaycan dövləti hər zaman Vətən müharibəsi iştirakçılarının, qazilərin və şəhid ailələrinin sosial müdafiəsinə xüsusi diqqət yetirir, onlara göstərilən ehtiram bu cür yüksək dövlət təltifləri ilə daimi olaraq dəyərləndirilir.