UEFA Reytinqi — Avropa Futbol Assosiasiyaları İttifaqının (UEFA) bayrağı altında keçirilən beynəlxalq klub və milli komanda turnirlərində ölkələrin, assosiasiyaların və klubların qazandıqları nəticələrə əsasən tərtib olunan rəsmi əmsallar və göstəricilər sistemidir. Bu reytinq Avropa futbol məkanında qüvvələr nisbətini obyektiv şəkildə müəyyən edən, həmçinin milli çempionatların nümayəndələrinin UEFA Çempionlar Liqası, UEFA Avropa Liqası və UEFA Konfrans Liqası kimi nüfuzlu qitəmiqyaslı yarışlarda əldə edəcəkləri vəsiqələrin sayını, təsnifat mərhələlərini və püşkatmalardakı səpələnmə səbətlərini birbaşa tənzimləyən əsas tənzimləyici alətdir. Futbol dünyasında həm klubların, həm də ölkələrin beynəlxalq imicini və mövqeyini müəyyənləşdirən bu mexanizm müasir Avropa futbolunun strukturunda mərkəzi rol oynayır.
UEFA reytinq sisteminin tarixi kökləri Avropa kuboklarının yarandığı ilkin dövrlərə gedib çıxır. Əvvəllər turnirlər daha sadə formatda keçirilsə də, illər keçdikcə klubların və ölkələrin sayının sürətlə artması, eləcə də komandalar arasındakı rəqabətin güclənməsi vahid və ədalətli qiymətləndirmə sisteminin yaradılmasını zəruri etdi. UEFA zaman keçdikcə bu hesablama mexanizmini dəfələrlə təkmilləşdirmiş, qrup mərhələləri, əlavə oyunlar, qələbə və heç-heçələrə görə verilən xalların miqyasını müasir futbolun tələblərinə uyğunlaşdırmışdır. Bu gün tətbiq olunan sistem son beş mövsümün nəticələrini əhatə edən dinamik bir dövrə əsaslanır ki, bu da hər bir ölkənin və klubun cari idman formasını və illər üzrə davamlı uğurlarını ədalətli şəkildə əks etdirməyə imkan verir.
Reytinq sistemi əsasən iki fərqli istiqamət üzrə — assosiasiyaların (ölkələrin) reytinqi və fərdi klubların reytinqi olaraq bölünür. Ölkə reytinqi həmin ölkəni avrokuboklarda təmsil edən bütün klubların son beş ildə qazandığı xalların cəmlənməsi və həmin ölkədən turnirlərdə iştirak edən klubların ümumi sayına bölünməsi yolu ilə hesablanır. Bu cədvəl qitə miqyasında çox böyük əhəmiyyət daşıyır, çünki ölkənin reytinq pilləsindən asılı olaraq onun milli çempionatının qızıl medallarını qazanan və ya digər yüksək yerləri tutan komandaları birbaşa qrup mərhələsinə vəsiqə qazanır və ya mübarizəyə daha erkən təsnifat mərhələlərindən qoşulmalı olurlar. Digər tərəfdən, fərdi klub reytinqi hər bir komandanın özünün son beş ildə qitə miqyaslı matçlarda göstərdiyi şəxsi nəticələrə (qələbələr, mərhələ keçidləri, bonus xalları) və ölkə reytinqinin müəyyən faizinə əsasən formalaşır ki, bu da püşkatmalarda güclü səbətlərə düşməkdə həlledici rol oynayır.
Azərbaycan futbolu üçün də UEFA reytinqi xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə ölkəmizi təmsil edən klubların avrokubokların əsas mərhələlərində (qrup və pley-off mərhələləri) qazandıqları tarixi qələbələr və topladıqları uğurlu əmsallar sayəsində Azərbaycanın UEFA reytinqindəki mövqeyi əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlmişdir. Bu tərəqqi ölkə çempionatından avrokuboklara daha çox klubun qatılmasına, komandalarımızın mübarizəyə daha əlverişli mərhələlərdən başlamasına və ümumilikdə Azərbaycan klub futbolunun beynəlxalq səviyyədə tanınmasına güclü təkan vermişdir. Hər mövsümün sonunda yenilənən UEFA Reytinqi klublarımız üçün həm də yeni hədəflərin müəyyənləşdirilməsində və Avropa arenasındakı rəqabətədavamlılığın qiymətləndirilməsində əsas meyar olaraq qalmaqdadır.
Bakı 23° C
