Şimali Kipr Türk Respublikası (qısaca ŞKTR) — Kipr adasının şimal hissəsində yerləşən və 1983-cü ildə elan olunmuş de-fakto müstəqil dövlət. Adanın türk iclasının hüquqlarını qorumaq məqsədilə qurulan respublikanın paytaxtı Lefkoşa şəhərinin şimal hissəsidir (Şimali Lefkoşa). Beynəlxalq hüquqda rəsmi olaraq yalnız Türkiyə Respublikası tərəfindən tanınan ŞKTR, BMT və digər beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən Kipr Respublikasının suverenliyi altında olan ərazi kimi qəbul edilir. Buna baxmayaraq, respublika İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatında (İƏT) və Türk Dövlətləri Təşkilatında (TDT) müşahidəçi statusuna malikdir.
Şimali Kipr adanın şimal sahillərini, o cümlədən strateji əhəmiyyətli Məşhur Beşbarmaq dağ silsiləsini və məhsuldar Məzərit (Mesaryə) ovalığını əhatə edir. Aralıq dənizinin unikal təbiətinə sahib olan bölgə təmiz qumlu çimərlikləri, əlverişli iqlimi və sakit kurort zonaları ilə seçilir. Əsas şəhərləri arasında paytaxt Lefkoşa ilə yanaşı, qədim tarixi abidələri ilə tanınan Qaziimağusa (Famagusta) və Girne (Kirenia) xüsusi yer tutur.
İzolyasiya və embarqolara baxmayaraq, ŞKTR-in iqtisadiyyatı dinamik şəkildə inkişaf edir. Əsas gəlir mənbələrinə aşağıdakılar daxildir:
Ali təhsil sektoru: Şimali Kipr son illərdə beynəlxalq tələbələr üçün mühüm təhsil mərkəzinə çevrilmişdir. Burada fəaliyyət göstərən nüfuzlu universitetlər (məsələn, Şərqi Aralıq Dənizi Universiteti, Yaxın Şərq Universiteti və s.) dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn gənclərə ingilis dilində təhsil verir.
Turizm: Aralıq dənizinin ən populyar turizm məkanlarından biri olan Girne və digər sahil bölgələri hər il yüz minlərlə turisti cəlb edir. Otellər, istirahət kompleksləri və tarixi ekskursiyalar iqtisadiyyatın aparıcı qoludur.
Kənd təsərrüfatı və ticarət: Sitrus meyvələri (portağal, limon), zeytun və süd məhsullarının istehsalı, həmçinin xarici ticarət əsasən Türkiyə Respublikası ilə həyata keçirilir.
Şimali Kipr zəngin tarixi irsi ilə seçilir. Adanın bu hissəsində antik səltənətlərin, Lüzinyanlar dövrünün, Venesiya respublikasının və Osmanlı İmperiyasının izlərini daşıyan saysız-hesabsız memarlıq abidələri mövcuddur. Qaziimağusadakı tarixi qala divarları, Lala Mustafa Paşa məscidi (keçmiş Sent-Nikolas Kafedralı) və antik Salamis şəhərinin xarabalıqları həm yerli əhalinin, həm də qonaqların böyük marağına səbəb olur.
Bu mövzulu bölmədə Şimali Kipr Türk Respublikasındakı siyasi proseslərə, sosial-iqtisadi yeniliklərə, təhsil və turizm sahələrindəki inkişafa, eləcə də regionla bağlı beynəlxalq xəbərlərə dair məlumatlar toplanmışdır.
Bakı 25° C
