Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu — Azərbaycanın paytaxtı Bakıdan cənub-qərbdə, Böyük Qafqaz dağlarının cənub-şərq ətəklərində yerləşən, bəşəriyyətin qədim mədəniyyət irsini, unikal qayaüstü rəsmləri və ibtidai insan məskənlərini özündə birləşdirən dünyaca məşhur qoruqdur. Böyükdaş, Kiçikdaş, Cingirdağ, Şüvəldağ və Yazılıtəpə dağlarının ərazisini əhatə edən bu qoruq minilliklər boyu insanların yaşayış məskəni olmuş, daş dövründən başlayaraq orta əsrlərə qədər davam edən zəngin tarixi xronologiyanı qoruyub saxlamışdır. UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş Qobustan qoruğu təkcə Azərbaycanın deyil, bütün bəşəriyyətin ən qiymətli arxeoloji və tarixi abidələrindən biri kimi qəbul olunur.
Minlərlə təsvir: Qoruğun ərazisindəki qayalar üzərində 60 mindən çox qədim qayaüstü rəsm (petroqlif) həkk olunmuşdur. Bu təsvirlər ibtidai insanların ov səhnələrini, gündəlik məişətini, ritual rəqslərini, günəş və müxtəlif heyvan simvollarını əks etdirir.
Tarixi dövrlər: Qobustan rəsmləri e.ə. X minillikdən başlayaraq eramızın orta əsrlərinə qədər olan uzun bir tarixi dövrü əhatə edir. Bu baxımdan qoruq qədim insanların dünya görüşünün, incəsənətinin və təfəkkür tərzinin təkamülünü izləmək üçün unikal açıq səma altında muzeydir.
Unikal akustika: Qoruğun ən maraqlı təbii abidələrindən biri daşüstü musiqi aləti olan Qavaldaşdır. Xüsusi toxunduqda zəngin metal səslər çıxaran bu qədim qaya qədim insanların kütləvi mərasimlərində, rəqslərində və ünsiyyətində istifadə olunmuşdur.
İbtidai düşərgələr: Qobustanda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı çoxsaylı qədim mağaralar, o cümlədən "Anazağa", "Böyükdaş" və digər sığınacaqlar aşkar edilmişdir. Bu məskənlərdə qədim insanların istifadə etdiyi daş əmək alətləri, ox ucluqları, sümük məmulatları və ocaq yerləri tapılmışdır.
Heyvan qalıqları: Qazıntılar zamanı tapılan fauna qalıqları bölgənin qədim dövrlərdəki təbii iqlim şəraitini, bitki örtüyünü və ibtidai insanların ovladıqları heyvan növlərini öyrənməyə imkan verir.
Antik dövrün izi: Böyükdaş dağının ətəyində eramızın I əsrinə aid edilən Roma imperatoru Domisianın dövrünə məxsus latın dilli daş kitabə aşkar edilmişdir. Bu abidə Qobustanın qədim dövrlərdə beynəlxalq ticarət və siyasi yolların kəsişməsində yerləşdiyini sübut edən mühüm sənəddir.
İnteraktiv sərgilər: Qoruğun ərazisində fəaliyyət göstərən ən müasir standartlara cavab verən muzey binası ziyarətçilərə holografik displeylər, 3D texnologiyalar və interaktiv ekranlar vasitəsilə Qobustanın tarixi haqqında ətraflı məlumat əldə etməyə imkan yaradır.
Beynəlxalq tanınma: 2007-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin iclasında Qobustan qayaüstü rəsmləri bəşəriyyətin universal dəyəri kimi qəbul olunaraq rəsmi olaraq qorunan obyektlər siyahısına daxil edilmişdir. Hər il dünyanın müxtəlif ölkələrindən minlərlə turist bu qədim mədəniyyət ocağını ziyarət edir.
Bakı 11° C
