Qırğız Respublikası (və ya qısaca Qırğızıstan) — Mərkəzi Asiyanın şərqində, səfalı Tyan-Şan və Pamir-Alay dağ sistemlərinin qoynunda yerləşən, qədim köçəri mədəniyyətinə, unikal təbiətə və zəngin tarixə malik dənizə çıxışı olmayan suveren dövlətdir. "Mərkəzi Asiyanın İsveçrəsi" adlandırılan bu ölkə əzəmətli dağ zirvələri, ecazkar dağ gölləri və qonaqpərvər xalqı ilə tanınır. Aşağıda Qırğız Respublikasının coğrafiyası, tarixi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti və turizm potensialı haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.
Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın dağlıq regionunda yerləşir:
Sərhədlər: Şimalda və şimal-qərbdə Qazaxıstan, qərbdə Özbəkistan, cənub-qərbdə Tacikistan, şərqdə və cənub-şərqdə isə Çin Xalq Respublikası ilə həmsərhəddir.
Paytaxtı və əsas şəhərləri: Ölkənin paytaxtı və ən böyük şəhəri Bişkekdir. Digər əsas mədəni və iqtisadi mərkəzləri arasında qədim tarixi ilə seçilən Oş şəhəri, eləcə də Karakol və Calal-Abad yerləşir.
Relyef: Ölkə ərazisinin təqribən 90%-dən çoxu dağlardan ibarətdir. Burada dünyanın ən hündür dağ sistemlərindən olan Tyan-Şan və Pamir dağları ucalır. Ən hündür nöqtəsi olan Qələbə zirvəsi (7439 m) və Xan-Tengri zirvəsi alpinistlərin sevimli məkanlarındandır.
Qırğızıstan təbii sərvətləri, xüsusilə də su ehtiyatları və unikal landşaftları ilə məşhurdur:
İssık-Kul gölü: Dünyanın ən böyük dağ göllərindən biri olan İssık-Kul (tərcümədə "isti göl") duzlu suya malikdir və qışda belə donmur. Ətrafındakı kurort zonaları və çimərlikləri ilə həm yerli, həm də xarici turistlərin əsas istirahət mərkəzidir.
Alp çəmənlikləri və milli parklar: Səfalı dərələr, gur axan dağ çayları, şəlalələr və şam meşələri ölkədə ekoturizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.
Qırğız xalqı minilliklərə söykənən zəngin tarixi, köçəri həyat tərzi və şifahi xalq yaradıcılığı irsinə malikdir:
"Manas" eposu: Qırğız xalqının milli kimliyinin və qəhrəmanlıq tarixinin simvolu olan, dünyanın ən uzun dastanlarından biri hesab edilən "Manas" eposu UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.
Yurta (Kiyiz üy) və ənənələr: Qırğızların tradisional yaşayış evi olan keçə yurta, eləcə də atçılıq mədəniyyəti, milli oyunlar (məsələn, kok-boru) köçəri irsinin ayrılmaz hissəsidir.
Qırğızıstanın iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayəsi, energetika və turizm mühüm rol oynayır:
Aqrar sektor və təbii sərvətlər: Dağlıq rayonlarda heyvandarlıq (qoyunçuluq və atçılıq) geniş yayılmışdır. Ölkə qızıl yataqları və hidroenerji ehtiyatları (su ehtiyatları) baxımından zəngindir.
Turizm: Dağ turizmi, dağ xizək idmanı, trekinq marşrutları və ekoturizm ölkə iqtisadiyyatının sürətlə inkişaf edən gəlirli sahələrindən biridir.
Bakı 27° C
