Naxçıvanın Şərur rayonu — Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasında qədim tarixi, yüksək iqtisadi-aqrar potensialı, zəngin mədəni irsi və strateji coğrafi mövqeyi ilə seçilən aparıcı inzibati rayonlarından biridir. Araz çayı vadisində yerləşən bu bölgə həm qədim sivilizasiyaların beşiyi, həm də ölkənin ən məhsuldar kənd təsərrüfatı mərkəzlərindən biri hesab olunur. Aşağıda Şərur rayonunun tarixi, coğrafi mövqeyi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti və strateji əhəmiyyəti haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.
Şərur rayonu Naxçıvan Muxtar Respublikasının şimal-qərb hissəsində yerləşir.
Şimaldan və şərqdən Ermənistan Respublikası ilə həmsərhəddir, qərbdə isə Türkiyə Respublikası ilə qısa sərhəd xəttinə malikdir. Cənub-şərqdən isə Muxtar Respublikanın Kəngərli və Sədərək rayonları ilə əhatə olunmuşdur.
İnzibati mərkəzi Şərur şəhəridir (keçmiş adı Noraşen olmuş, sonradan qədim tarixi adı bərpa edilmişdir).
Rayonun ərazisində qəsəbələr və çoxsaylı böyük kəndlər (məsələn, Yengicə, Dəmirçi, Danayeri, Oğlanqala və s.) yerləşir. Rayonun relyefi əsasən Şərur düzənliyindən və dağətəyi zonalardan ibarətdir.
Şərur ərazisi minilliklərlə ölçülən qədim insan məskənlərindən biridir. Burada arxeoloqlar tərəfindən aşkar edilmiş abidələr bölgənin zəngin tarixini sübut edir:
Oğlanqala və qədim yaşayış məskənləri: Şərur ərazisində Tunc və Dəmir dövrlərinə aid qala divarları, siklopik tikililər və qədim şəhər mədəniyyətinin izləri mövcuddur.
Qazma mağarası: Rayon ərazisində yerləşən bu qədim paleolit dövrü mağarası ibtidai insanların yaşayış məskəni olmuş və arxeoloji qazıntılar zamanı mühüm tarixi tapıntılar əldə edilmişdir.
Şərur Naxçıvanın əsas aqrar-sənaye rayonlarından biri hesab olunur:
Münbit torpaqlar və kənd təsərrüfatı: Araz çayının suvarma imkanları və Şərur düzənliyinin unikal torpaq-iqlim şəraiti burada taxılçılıq, şəkər çuğunduru yetişdirilməsi, bostançılıq, tərəvəzçilik, üzümçülük və bağçılığın yüksək səviyyədə inkişafına şərait yaradır. Rayon Muxtar Respublikanın ərzaq təminatında mühüm paya malikdir.
Emal sənayəsi: Kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı, yerli tikinti materialları istehsalı və xidmət sahələri rayon iqtisadiyyatının əsasını təşkil edir.
Şərur zəngin mədəniyyətə, incəsənətə və folklor ənənələrinə malik bölgədir:
Mədəniyyət ocaqları: Rayonda musiqi məktəbləri, folklor qrupları, kitabxanalar və mədəniyyət sarayları fəaliyyət göstərir. Şərur məşhur sənətkarları, aşıqları və el şairləri ilə tanınır.
İnfrastruktur: Son illərdə Şərur şəhəri və rayonun qəsəbə və kəndləri genişmiqyaslı abadlıq işləri nəticəsində müasir görkəm almışdır. Yeni məktəb binaları, olimpiya-idman kompleksləri, xəstəxanalar və parklar sakinlərin istifadəsinə verilmişdir.
Bakı 28° C
