Mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG)

KİV: ABŞ və Rusiya Ukraynada sülh danışıqları çərçivəsində enerji sazişlərini müzakirə edib
Digər ölkələr
KİV: ABŞ və Rusiya Ukraynada sülh danışıqları çərçivəsində enerji sazişlərini müzakirə edib
  • 26 avqust, 2025
  • 11:38
“Azpetrol” şirkəti yanacaqdoldurma məntəqələrinin sayını 109-a çatdırdı
Biznes
“Azpetrol” şirkəti yanacaqdoldurma məntəqələrinin sayını 109-a çatdırdı
  • 25 avqust, 2025
  • 14:00
Gulf Research Center: Cənubi Qafqazda sülh Körfəz ölkələri üçün yeni üfüqlər açır
Xarici siyasət
Gulf Research Center: Cənubi Qafqazda sülh Körfəz ölkələri üçün yeni üfüqlər açır
  • 25 avqust, 2025
  • 13:08
Bahodirjon Sidikov: “Özbəkneftqaz” Azərbaycanda aparıcı neft-qaz layihələrində iştirakda maraqlıdır” - MÜSAHİBƏ
Energetika
Bahodirjon Sidikov: “Özbəkneftqaz” Azərbaycanda aparıcı neft-qaz layihələrində iştirakda maraqlıdır” - MÜSAHİBƏ
  • 25 avqust, 2025
  • 11:04
Ağcabədidə maye qazdoldurma məntəqəsində yanğın olub, xəsarət alanlar var - YENİLƏNİB
Foto
Hadisə
Ağcabədidə maye qazdoldurma məntəqəsində yanğın olub, xəsarət alanlar var - YENİLƏNİB
  • 21 avqust, 2025
  • 22:48
Reuters: ABŞ Alyaskadakı layihələrdə Rusiyanın nüvə buzqıran gəmilərindən istifadəni müzakirə edib
Digər ölkələr
"Reuters": ABŞ Alyaskadakı layihələrdə Rusiyanın nüvə buzqıran gəmilərindən istifadəni müzakirə edib
  • 16 avqust, 2025
  • 00:09
Azərbaycan 7 ayda mazut istehsalını 4 dəfədən çox artırıb
Energetika
Azərbaycan 7 ayda mazut istehsalını 4 dəfədən çox artırıb
  • 15 avqust, 2025
  • 15:40
Ukraynada Azərbaycan qazının tədarük olunduğu qaz kəməri işini bərpa edib
Digər ölkələr
Ukraynada Azərbaycan qazının tədarük olunduğu qaz kəməri işini bərpa edib
  • 07 avqust, 2025
  • 17:42
Nazir: “Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropanın infrastrukturu genişləndirilmiş SGC şəbəkəsinə inteqrasiya oluna bilər
Energetika
Nazir: “Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropanın infrastrukturu genişləndirilmiş SGC şəbəkəsinə inteqrasiya oluna bilər"
  • 06 avqust, 2025
  • 18:34
Rumıniya Xəzər regionundan ildə 9 milyard kubmetrə qədər LNG ala bilər
Energetika
Rumıniya Xəzər regionundan ildə 9 milyard kubmetrə qədər LNG ala bilər
  • 06 avqust, 2025
  • 17:29
Rumıniyalı nazir: Azərbaycan Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatında strateji tərəfdaşdır – MÜSAHİBƏ
Energetika
Rumıniyalı nazir: "Azərbaycan Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatında strateji tərəfdaşdır" – MÜSAHİBƏ
  • 06 avqust, 2025
  • 15:19
Rusiya Azərbaycan qazının Ukraynaya ötürüldüyü stansiyaya zərbə endirib
Energetika
Rusiya Azərbaycan qazının Ukraynaya ötürüldüyü stansiyaya zərbə endirib
  • 06 avqust, 2025
  • 14:46
SOCAR: Bu gündən “Ai-95” yanacağının satışı tam bərpa olunur - EKSKLÜZİV
Energetika
SOCAR: Bu gündən “Ai-95” yanacağının satışı tam bərpa olunur - EKSKLÜZİV
  • 05 avqust, 2025
  • 12:48
Avropa iyulda LNG idxalını ötən illə müqayisədə 37 faiz artırıb
Digər ölkələr
Avropa iyulda LNG idxalını ötən illə müqayisədə 37 faiz artırıb
  • 02 avqust, 2025
  • 12:52
Cənubi Koreya ABŞ-a 350 milyard dollar yatıracaq
Digər ölkələr
Cənubi Koreya ABŞ-a 350 milyard dollar yatıracaq
  • 31 iyul, 2025
  • 03:49
Dorin Jungiyetu: Moldova Azərbaycan qazının Trans-Balkan marşrutu ilə Ukraynaya tədarükünün başlamasını alqışlayıb
Energetika
Dorin Jungiyetu: "Moldova Azərbaycan qazının Trans-Balkan marşrutu ilə Ukraynaya tədarükünün başlamasını alqışlayıb"
  • 29 iyul, 2025
  • 16:04
1 ... 9 10 11 12 13 ... 61

Texnoloji Proses və Xüsusiyyətləri

Mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) — boru kəmərlərinin çəkilməsi mümkün olmayan və ya iqtisadi cəhətdən sərfəli olmayan uzaq məsafələrə dəniz yolu ilə daşınması məqsədilə atmosfer təzyiqində təxminən $-162^\circ\text{C}$ temperatura qədər soyudularaq maye halına gətirilmiş təbii qaz növüdür. Həcmi qaz halı ilə müqayisədə təxminən 600 dəfə kiçildiyi üçün nəhəng həcmdə yanacağı tankerlərlə okeanşaşırı daşımağa imkan verən bu strateji məhsul müasir qlobal energetika bazarının və qaz ticarətinin əsas hərəkətverici qüvvələrindən biridir.

1. Mayeləşdirmə və Təmizləmə Prosesi

Hazırlıq və təmizlənmə: Təbii qaz yataqlarından çıxarıldıqdan sonra mayeləşdirmə zavodlarına nəql olunur. Burada qazın tərkibindəki su, karbon qazı, kükürd birləşmələri və ağır karbohidrogenlər tamamilə təmizlənir ki, soyutma zamanı borularda donma baş verməsin.

Kriogen soyutma: Təmizlənmiş metan xüsusi soyuducu kompressorlar vasitəsilə son dərəcə aşağı temperaturlara ($–162^\circ\text{C}$) qədər soyudulur və nəticədə rəngsiz, qoxusuz, sudan demək olar ki, iki dəfə yüngül olan maye kütləyə çevrilir.

2. Daşınma və Yenidən Qazlaşdırma (Regasification)

LNG tankerləri: Mayeləşdirilmiş qaz xüsusi izolyasiya edilmiş, termos prinsipi ilə işləyən nəhəng kriogen gəmilərdə (LNG tankerlərdə) təhlükəsiz şəkildə dəniz yolu ilə daşınır.

Terminal prosesi: İstehlakçı ölkəyə çatdırıldıqdan sonra LNG xüsusi terminallarda yenidən qızdırılaraq qaz halına qaytarılır (regasification) və ümumi magistral qaz şəbəkələrinə ötürülür.

Qlobal Energetika Bazarında Rolu

1. Enerji Təhlükəsizliyi və Diversifikasiya

Boru xətlərindən asılılığın azalması: LNG texnologiyası dövlətlərə coğrafi məhdudiyyətləri aşmağa, təbii qazı fərqli kıtalardan və müxtəlif təchizatçılardan əldə edərək enerji təhlükəsizliyini təmin etməyə imkan verir.

Qlobal qiymətqoyma: Əvvəllər uzunmüddətli boru kəməri müqavilələrindən asılı olan qaz bazarı, LNG sayəsində daha çevik, spot qiymətlərə əsaslanan qlobal birjaya çevrilmişdir.

2. Əsas İstehsalçılar və İstehlakçılar

Böyük ixracatçılar: Dünyanın aparıcı LNG istehsalçıları sırasına Qətər, ABŞ, Avstraliya, Rusiya və Malayziya daxildir.

Əsas idxalçılar: Asiya regionunun sürətlə inkişaf edən ölkələri (Yaponiya, Cənubi Koreya, Çin) və son illərdə enerji təchizatını şaxələndirən Avropa ölkələri LNG-nin əsas alıcılarıdır.

Ekologiya və Gələcək Perspektivlər

1. Ekoloji Təsirləri

Təmiz yanacaq: Neft məhsulları və kömürlə müqayisədə LNG yandırıldıqda atmosferə xeyli az zərərli tullantılar buraxır. Xüsusilə dəniz nəqliyyatında (gəmilərdə) ağır mazut əvəzinə LNG-dən istifadə ekoloji standartların qorunmasında mühüm rol oynayır.

Enerji sərfiyyatı: Lakin qazın mayeləşdirilməsi, uzaq məsafələrə daşınması və yenidən qazlaşdırılması prosesləri çox yüksək enerji sərfiyyatı tələb edir ki, bu da ümumi karbon izini müəyyən qədər artırır.