İsmayıllı rayonu Azərbaycan Respublikasının şimal hissəsində, Böyük Qafqaz dağlarının cənub yamaclarında yerləşən, təbiətinin füsunkarlığı və zənginliyi ilə seçilən ən gözəl bölgələrimizdən biridir. Rayon şərqdə Şamaxı, qərbdə Qəbələ, şimalda Quba, cənubda isə Kürdəmir və Ağsu rayonları ilə həmsərhəddir. İsmayıllının relyefi olduqca mürəkkəb və müxtəlifdir: şimal hissəsini uca dağlar və silsilələr (Baş Qafqaz silsiləsi), mərkəzi və cənub hissələrini isə dağətəyi düzənliklər və Alazan-Əyriçay vadisi əhatə edir.
Bölgənin iqlimi dağlıq zonada sərin və mülayim, düzənliklərdə isə isti və quru subtropikdir. Rayon ərazisinin əhəmiyyətli bir hissəsi – xüsusilə dağlıq və meşəlik zonalar – sıx ağac örtüyü ilə örtülmüşdür. Burada palıd, fıstıq, vələm, qarağac, qoz və müxtəlif meyvə ağaclarından ibarət geniş meşə massivləri mövcuddur. Büllur kimi təmiz dağ çayları (Girdiman çayı, Ağçay, Pirsaat çayı və s.), gur şəlalələr, mineral bulaqlar və zəngin flora-fauna İsmayıllını əsl təbiət cənnətinə çevirir. Rayon ərazisindəki unikal təbiət abidələrinin qorunması və biomüxtəlifliyin saxlanılması məqsədilə Şahdağ Milli Parkının və İsmayıllı Dövlət Təbiət Qoruğunun əraziləri mühüm rol oynayır.
İsmayıllı torpağı qədim zamanlardan bəri müxtəlif sivilizasiyaların, mədəniyyətlərin və imperiyaların qovuşduğu, zəngin tarixi köklərə malik məkan olmuşdur. Rayon ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində tunc və dəmir dövrlərinə aid edilən qədim yaşayış məskənləri, kurqanlar, qala qalıqları və nekropollar aşkar edilmişdir. Xüsusilə Qalacıq kəndi yaxınlığındakı qədim qala divarları, Talistan kəndindəki Alban məbədləri, Hacıhatəm kəndindəki orta əsr abidələri minilliklərin zəngin tarixi irsini bu günə qədər qoruyub saxlayır.
Bölgənin etnoqrafik rəngarəngliyi isə xüsusi diqqətə layiqdir. İsmayıllı ərazisində Azərbaycan türkləri ilə yanaşı, müxtəlif azsaylı xalqlar və etnik qruplar (ləzgilər, xynalıqlar, rus molokanları və s.) əsrlər boyu sülh, qardaşlıq və qarşılıqlı hörmət mühitində yaşamışlar. İvanovka kəndi kimi unikal məskənlər özünəməxsus kənd təsərrüfatı ənənələrini, məişət tərzini və mədəniyyətini qoruyub saxlaması ilə həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq miqyasda tanınır.
İsmayıllı rayonu həm də dünya miqyasında şöhrət qazanmış qədim sənətkarlıq ocaqlarının və memarlıq incilərinin vətənidir. Rayonun dağlıq hissəsində, Girdiman çayının sahilində yerləşən Lahıc qəsəbəsi orta əsrlərdən qalan unikal şəhərsalma nümunəsidir. Lahıc daş döşənmiş küçələri, orijinal kərpic-daş divarlı evləri, qədim su kəməri sistemi və əsrlərdən bəri nəsildən-nəslə ötürülən misgərlik sənəti ilə seçilir. Lahüclu misgərlərin hazırladığı bədii naxışlı məişət əşyaları və suvenirlər Azərbaycanın milli mədəni irsinin incilərindəndir.
Rayonun digər məşhur qəsəbəsi olan Basqal isə qədim ipəkçilik ənənələri və dünya şöhrətli Azərbaycan kəlağayısının istehsalı ilə məşhurdur. Basqalın qədim küçələri, çinar ağacları və tarixi abidələri ilə yanaşı, burada fəaliyyət göstərən Kəlağayı Muzeyi və emalatxanalar bu qədim sənətin sirlərini yaşadır. UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmiş kəlağayı sənəti Azərbaycan qadınının zərifliyini və milli ruhunu əks etdirir.
İsmayıllının iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına, xüsusilə bağçılığa, üzümçülüyə, heyvandarlığa, taxılçılığa və arıçılığa əsaslanır. Bölgənin əlverişli torpaq-iqlim şəraiti burada yüksək keyfiyyətli meyvələrin (alma, armud, alça, qoz, fındıq) və üzüm sortlarının yetişdirilməsinə imkan verir. İsmayıllı balı və yerli süd məhsulları öz ekoloji təmizliyi və dadı ilə respublika bazarında yüksək qiymətləndirilir.
Son illərdə dövlət başçısının regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramları çərçivəsində İsmayıllıda genişmiqyaslı infrastruktur layihələri həyata keçirilmişdir. Rayonun mərkəzi və kəndlərarası yolları tamamilə yenidən qurulmuş, qazlaşdırma, elektrik və su təminatı şəbəkələri modernləşdirilmişdir. Təbiətinin gözəlliyi və tarixi abidələri sayəsində İsmayıllı ölkənin turizm mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Rayon ərazisində fəaliyyət göstərən müasir otellər, kotteclər, istirahət mərkəzləri və yerli ailə təsərrüfatlarına əsaslanan kənd turizmi (guest-house) şəbəkəsi hər il minlərlə yerli və xarici turisti qəbul edir.
İsmayıllı rayonu zəngin mədəniyyəti, maarifçilik ənənələri və istedadlı şəxsiyyətləri ilə də seçilir. Rayonda mədəniyyət evləri, kitabxanalar, tarixi-diyarşünaslıq muzeyləri fəaliyyət göstərir ki, bunlar da gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlər ruhunda tərbiyə olunmasında mühüm rol oynayır. Yerli sakinlər qonaqpərvərliyi, milli adət-ənənələrə sədaqəti və folklor irsinə olan sevgisi ilə fərqlənirlər. Rayonda həmçinin müasir təhsil ocaqları, səhiyyə müəssisələri və idman kompleksləri inşa edilmişdir ki, bu da sakinlərin həyat səviyyəsinin yüksəlməsinə zəmin yaratmışdır.
Bu tematik bölmədə İsmayıllı rayonunun ictimai-siyasi həyatına, iqtisadi inkişaf dinamikasına, sosial layihələrə, turizm potensialına, Lahıc, Basqal və İvanovka kimi tarixi-etnoqrafik məskənlərdə baş verən yeniliklərə, mədəni tədbirlərə və bölgə ilə bağlı yayımlanan ən son xəbərlərə geniş yer verilmişdir.
Bakı 24° C
