Heydər Əliyev ordeni

Təsis Edilməsi Tarixi və Hüquqi Statusu

Heydər Əliyev ordeni — Azərbaycan Respublikasının ən yüksək, şərəfli və ali dərəcəli dövlət təltifidir. Müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsini əbədiləşdirmək, onun dövlətçilik və milli inkişaf qarşısındakı misilsiz xidmətlərini yüksək qiymətləndirmək məqsədilə 2005-ci il aprelin 22-də təsis edilmişdir. Bu ali ordenlə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, eləcə də xarici ölkələrin dövlət və hökumət başçıları, görkəmli siyasi, ictimai və mədəniyyət xadimləri ölkə qarşısında müstəsna xidmətlərinə, respublikanın suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunmasına və beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artırılmasına verdikləri böyük töhfələrə görə təltif olunurlar. Azərbaycan dövlətçiliyinin simvolu olan bu mükafat ölkədə verilən digər bütün orden və medallardan üstün tutulur.

1. Qanunvericilik Aktı və Yaradılma Zərurəti

2005-ci il qərarı: Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən qəbul edilən xüsusi qanunla təsis olunan Heydər Əliyev ordeni qısa müddət ərzində ölkənin ən ali mükafatı statusunu almışdır.

Ümummilli liderin irsinin əbədiləşdirilməsi: Ordenin yaradılması xalqımızın qəlbində əbədi yaşatdığı Ulu Öndərin adının dövlət səviyyəsində uca tutulmasının və onun siyasi kursuna verilən sarsılmaz sədaqətin bariz nümunəsidir.

2. Təltif Olunma Kateqoriyaları

Dövlət xadimləri və liderlər: Bu ali ordenlə adətən Azərbaycan Respublikasının Prezidentləri vəzifəyə başlaması ilə əlaqədar (qanunvericiliyə əsasən), həmçinin xarici dövlətlərin başçiları iki ölkə arasında dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrinin dərinləşməsində müstəsna rol oynadıqda təltif edilirlər.

Milli liderlər və elm-mədəniyyət xadimləri: Ölkə daxilində iqtisadiyyat, elm, təhsil, mədəniyyət, hərbi quruculuq və ictimai-siyasi sahələrdə xüsusi fərqlənən şəxsiyyətlərə də bu yüksək ad verilir.

Xarici Görünüşü, Elementləri və Hazırlanma Texnologiyası

1. Zərgərlik İncəsənəti və Dizayn Xüsusiyyətləri

Ulduz və nişan forması: Heydər Əliyev ordeni qızıldan və müxtəlif qiymətli daşlardan hazırlanan mürəkkəb zərgərlik kompozisiyasından ibarətdir. Ordenin ulduz formalı əsas lövhəsi üzərində xüsusi ornamentlər və ümummilli liderin profili əks olunmuş dəyərli medalyon yerləşir.

Milli rəmzlər: Ordenin tərtibatında Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağının rəngləri (mavi, qırmızı, yaşıl), həmçinin qızılı və gümüşü elementlər harmonik şəkildə vəhdət təşkil edir.

2. Taxılma Qaydası

Xüsusi lent və zəncir: Orden növündən asılı olaraq boyundan asılan xüsusi zəncirlə və ya sinəyə bərkidilən ulduz şəklində taxılır. O, rəsmi dövlət tədbirlərində, paradlarda və xüsusi bayramlarda dövlət başçılarının rəsmi geyim formasının üzərində daşınır.

Təltif Olunan Görünkəli Şəxsiyyətlər və Beynəlxalq Əhəmiyyəti

1. Dünya Liderləri və Siyasi Xadimlər

Beynəlxalq əməkdaşlığın simvolu: Türkiyə, Rusiya, Qazaxıstan, Fransa və digər ölkələrin dövlət başçıları, həmçinin beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri Azərbaycanla ikitərəfli əlaqələrin inkişafına verdikləri töhfələrə görə bu ordenlə layiq görülmüşlər. Bu təltiflər Azərbaycanın qlobal diplomatiyasında mühüm rol oynayır.

2. Azərbaycanın Elm və Mədəniyyət Xadimləri

Daxili xidmətlərin qiymətləndirilməsi: Ölkə daxilində elm, ədəbiyyat, incəsənət və dövlət qulluğunda ömürlərini xalqın inkişafına həsr etmiş görəvli şəxslər Heydər Əliyev ordeni ilə təltif olunaraq cəmiyyətin ən yüksək ehtiramını qazanmışlar.