Azərbaycanın Xalq artisti — Azərbaycan Respublikasında teatr, kino, musiqi, rəqs, estrada, təsviri və digər incəsənət sahələrində müstəsna nailiyyətlər qazanmış, milli mədəniyyətin inkişafında və təbliğində xüsusi xidmətləri olan sənətkarlara verilən ən yüksək fəxri adlardan biri. SSRİ dövründən qalan ənənələrin davamı olaraq müstəqil Azərbaycanda da qorunub saxlanılan bu fəxri ad ölkə mədəniyyətinin inkişafına əvəzsiz töhfələr vermiş, yaradıcılığı ilə xalqın sevgisini və hörmətini qazanmış görkəmli aktyorlara, rejissorlara, bəstəkarlara, müğənnilərə, dirijorlara və rəssamlara təqdim olunur. Xalq artisti adı yalnız yüksək peşəkarlığın deyil, həm də milli sənət məktəbinin formalaşmasında və gənc nəslin tərbiyəsində oynanan müstəsna rolun dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin simvoludur.
Tarixi köklər: "Xalq artisti" anlayışı keçmiş SSRİ məkanında yüksək sənət nailiyyətləri əldə etmiş şəxsləri təltif etmək üçün təsis edilmişdi. Azərbaycan SSR-də də bu ad dövrün ən qabaqcıl səhnə ustalarına, musiqiçilərinə və xanəndələrinə verilir, onların cəmiyyətdəki nüfuzunu daha da artırırdı.
Müstəqillik dövründə status: Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra dövlət təltifləri sistemi təkmilləşdirilmiş, "Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti" fəxri adı ölkənin ən ali və nüfuzlu yaradıcılıq dərəcəsi kimi qanunvericiliklə təsbit edilmişdir.
Yaradıcılıq fəaliyyəti: Bu ad əsasən azı 20 il sənət sahəsində fəaliyyət göstərən, respublikanın mədəniyyətinin inkişafında xüsusi xidmətləri olan, geniş ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilmiş və yüksək peşəkar səviyyəyə malik sənətkarlara verilir.
Dövlət başçısının sərəncamı: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq fərmanı və ya sərəncamı ilə verilən bu ad mədəniyyət xadimlərinin əməyinə verilən ən yüksək dövlət qiymətidir.
Muğam və opera korifeyləri: Azərbaycan muğam məktəbinin və opera sənətinin inkişafında Xalq artisti adını daşıyan sənətkarların rolu danılmazdır. Üzeyir Hacıbəyov məktəbinin davamçıları, dahi xanəndələr, eləcə də oper səhnəsinin ulduzları milli musiqi irsimizi qlobal miqyasda tanıtmışlar.
Bəstəkarlıq və ifaçılıq: Musiqi sənətinin müxtəlif janrlarında (simfonik, estrada, caz) öz dəst-xəttini yaradan bəstəkarlar və instrumental ifaçılar da bu ada layiq görülərək Azərbaycan mədəniyyətini şərəfləndirmişlər.
Dramatik aktyor məktəbi: Azərbaycan teatrı və kinosunun qızıl fondunu yaradan sənətkarlar — Akademik Milli Dram Teatrının, digər aparıcı teatrların səhnələrində unudulmaz obrazlar yaratmış aktyorlar və rejissorlar xalqın yaddaşında əbədi iz qoymuşlar. Onların yaratdığı obrazlar milli psixologiyanın, xarakterin və mənəvi dəyərlərin ən gözəl təsviridir.
Mənəvi avtoritet: Xalq artisti adı daşıyan şəxslər sadəcə incəsənət nümayəndələri deyil, həm də cəmiyyətin mənəvi orientirləridir. Onlar milli dəyərlərin qorunması, gənc nəslin estetik tərbiyəsi və bədii zövqünün formalaşmasında mühüm missiya həyata keçirirlər.
Beynəlxalq təbliğat: Xarici ölkələrdə keçirilən mədəniyyət günləri, festivallar və beynəlxalq müsabiqələrdə Azərbaycanı təmsil edən Xalq artistləri ölkəmizin mədəni səfirliyi missiyasını uğurla yerinə yetirirlər.
Bakı 25° C
