Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (ANAMA) ölkənin milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, mülki əhalinin müdafiəsi və 30 il ərzində Ermənistanın işğalı altında olmuş ərazilərin bərpası prosesində ən mühüm dövlət qurumlarından biridir. Agentlik 1998-ci ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində təsis edilmiş və o vaxtdan bəri humanitar minatəmizləmə sahəsində peşəkar, etibarlı və yüksək ixtisaslı bir təşkilata çevrilmişdir.
Tarixi inkişaf və quruluş ANAMA fəaliyyətə başladığı ilk illərdə BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə əməkdaşlıq çərçivəsində fəaliyyət göstərsə də, ötən illər ərzində o, tam müstəqil, geniş maddi-texniki bazaya və yüksək kadr potensialına malik dövlət qurumuna çevrilib. Agentliyin əsas missiyası işğaldan azad edilmiş əraziləri piyada və tank əleyhinə minalardan, partlamamış hərbi sursatlardan (PHS), müxtəlif növ partlayıcı qalıqlardan təmizləyərək oradakı həyatı və infrastruktur layihələrini təhlükəsiz etməkdir.
Minalardan təmizləmə prosesi və çətinliklər İşğaldan azad olunan torpaqlarımız dünyanın ən çox minalanmış ərazilərindən biridir. Ermənistan tərəfindən yerləşdirilmiş yüz minlərlə mina və digər partlayıcı qurğular geniş coğrafi əraziləri, kəndləri, meşələri və infrastruktur xətlərini əhatə edir. ANAMA-nın əməkdaşları hər gün həyatlarını riskə ataraq bu ölümcül təhlükələri zərərsizləşdirirlər. Minatəmizləmə prosesi son dərəcə mürəkkəbdir; bu, sadəcə torpağın təmizlənməsi deyil, həm də ərazinin geodeziya, mühəndislik və təhlükəsizlik baxımından tam analiz edilməsi deməkdir.
Texnoloji yeniliklər və innovativ yanaşmalar ANAMA müasir dünyanın ən qabaqcıl texnologiyalarından istifadə edən qurumdur. Agentlik minatəmizləmə prosesini sürətləndirmək və daha səmərəli etmək üçün aşağıdakı üsulları tətbiq edir:
Mexaniki minatəmizləmə maşınları: Çətin relyeflərdə və sıx bitki örtüyü olan ərazilərdə ağır texnika vasitəsilə minaların məhv edilməsi.
Süni intellekt və dronlar: Minaların havadan aşkarlanması üçün qabaqcıl sensorlara malik pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) istifadəsi. Bu, agentliyin işini dəfələrlə sürətləndirib.
Minaaxtaran itlər: Agentliyin xüsusi təlim keçmiş, yüksək həssaslığa malik itləri minaların tapılmasında əvəzsiz rol oynayır.
Coğrafi İnformasiya Sistemləri (GİS): Təmizlənmiş və şübhəli ərazilərin dəqiq rəqəmsal xəritələrinin yaradılması.
"Böyük Qayıdış" və ANAMA-nın rolu Azərbaycan dövlətinin strateji məqsədi olan "Böyük Qayıdış" proqramının reallaşması bilavasitə ANAMA-nın fəaliyyətindən asılıdır. Məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına, evlərinə qayıtması üçün həmin ərazilərin 100% təhlükəsiz olması şərtdir. ANAMA bu prosesi təmin edərək yeni yolların salınması, elektrik stansiyalarının tikilməsi, su təchizatı şəbəkələrinin çəkilməsi və yaşayış binalarının inşası üçün "təhlükəsizlik zolağı" yaradır.
Maarifləndirmə və sosial məsuliyyət ANAMA-nın fəaliyyəti yalnız fiziki minatəmizləmə ilə bitmir. Agentlik həm də mina təhlükəsinə dair geniş maarifləndirmə kampaniyaları aparır. Məktəblərdə, yerli icmalarda keçirilən seminarlar, sosial çarxlar və xəbərdarlıq lövhələri insanların mina təhlükəsindən uzaq durmasına və şübhəli predmet gördükdə dərhal "112" qaynar xəttinə məlumat verməsinin vacibliyini təbliğ edir. Bu, gələcəkdə mina qurbanlarının sayının sıfıra endirilməsi üçün vacibdir.
Beynəlxalq əməkdaşlıq və regional liderlik ANAMA təkcə ölkə daxilində deyil, həm də beynəlxalq arenada öz təcrübəsi ilə tanınır. Agentlik beynəlxalq minatəmizləmə standartlarına əməl edir və bu təcrübəsini digər dövlətlərlə bölüşür. Azərbaycanın mina problemi ilə bağlı beynəlxalq tribunalar qarşısında qaldırdığı məsələlər ANAMA-nın təqdim etdiyi dəqiq statistik məlumatlara və sübutlara əsaslanır. Agentlik həmçinin mina qurbanlarına dəstək verilməsi istiqamətində də beynəlxalq proqramlarda iştirak edir.
Gələcək hədəflər ANAMA-nın qarşısında duran əsas məqsədlərdən biri 2030-cu ilə qədər işğaldan azad edilmiş bütün ərazilərin minalardan təmizlənməsidir. Bu hədəfə çatmaq üçün agentlik öz texniki bazasını daha da genişləndirir, beynəlxalq mütəxəssislərlə təcrübə mübadiləsini artırır və ən əsası, yerli kadrların peşəkarlıq səviyyəsini yüksəldir. ANAMA-nın işi, Azərbaycanın firavan gələcəyinin, iqtisadi inkişafının və insan həyatının qorunmasının təməl daşıdır.
Bu qurum, öz fədakarlığı ilə yalnız minaları deyil, həm də keçmiş müharibənin acı xatirələrini və təhlükələrini torpaqlarımızdan silir, insanların öz doğma vətənində qorxusuz yaşamasını təmin edir.
Bakı 13° C
