Azərbaycan-ABŞ əlaqələri — Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında diplomatik, siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik və mədəni sahələri əhatə edən ikitərəfli münasibətlər sistemidir. ABŞ Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ildə tanıyan ilk ölkələrdən biri olmuşdur və bu dövrdən etibarən iki ölkə arasında strateji əhəmiyyət daşıyan tərəfdaşlıq əlaqələri formalaşmışdır. Aşağıda bu münasibətlərin tarixi, enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq sülh və iqtisadi əməkdaşlıq sahəsindəki əsas istiqamətləri təqdim olunur.
ABŞ Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini 25 dekabr 1991-ci ildə tanımış, rəsmi diplomatik əlaqələr isə 28 fevral 1992-ci ildə qurulmuşdur. Həmin ildən etibarən Bakıda ABŞ səfirliyi, Vaşinqtonda isə Azərbaycan səfirliyi fəaliyyətə başlamışdır. İki ölkə arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, suverenliyin dəstəklənməsi və regional sabitliyin qorunması prinsiplərinə əsaslanır.
Azərbaycan-ABŞ tərəfdaşlığının ən mühüm sütunlarından biri enerji sektorudur.
Xəzər neft-qaz layihələri: ABŞ hökuməti Azərbaycanın neft və qaz ehtiyatlarının işlənməsini, xüsusilə əsrin müqaviləsini və Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) əsas ixrac boru kəmərinin tikintisini fəal şəkildə dəstəkləmişdir.
Cənub Qaz Dəhlizi: Sonrakı illərdə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin şaxələndirilməsində mühüm rol oynayan Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin reallaşdırılmasında da ABŞ tərəfindən siyasi və iqtisadi dəstək göstərilmişdir.
Ticarət və investisiyalar: Ölkələr arasında enerji ilə yanaşı, kənd təsərrüfatı, İT, nəqliyyat və digər qeyri-neft sektorlarında da əməkdaşlıq genişləndirilir.
Azərbaycan və ABŞ qlobal təhlükəsizlik çağırışlarına qarşı mübarizədə uzun illər səmərəli tərəfdaşlıq nümayiş etdirmişlər:
Azərbaycan hərbçiləri beynəlxalq sülhün qorunması missiyaları çərçivəsində illər ərzində Əfqanıstanda və İraqda sülhməramlı əməliyyatlarda ABŞ və NATO qüvvələri ilə çiyin-çiyinə iştirak etmiş, beynəlxalq logistik dəhlizlərin təmin olunmasına mühüm töhfə vermişlər.
Terrorizmlə mübarizə, kiberetibarlılıq və sərhəd təhlükəsizliyi sahələrində ikitərəfli proqramlar həyata keçirilir.
Cənubi Qafqazda sabitlik: ABŞ regionda sülhün, təhlükəsizliyin və uzunmüddətli sabitliyin bərqərar olunması istiqamətində səyləri dəstəkləyir.
Humanitar və mədəniyyət sahəsi: Təhsil mübadilə proqramları (məsələn, FLEX, Fulbright və s.), elmi-texniki əməkdaşlıq, eləcə də iki xalq arasında mədəniyyət və incəsənət sahəsindəki əlaqələr xalqlararası körpülərin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Bakı 26° C
