Rania Hedeya: "Ərəb regionunda təbiətə əsaslanan həllərin miqyası genişləndirilməlidir"

İnfrastruktur
  • 19 may, 2026
  • 11:16
Rania Hedeya: Ərəb regionunda təbiətə əsaslanan həllərin miqyası genişləndirilməlidir

Ərəb regionunda təbiətə əsaslanan həllərin miqyası genişləndirilməlidir.

"Report" xəbər verir ki, bunu BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) Ərəb Dövlətləri üzrə Regional Ofisinin nümayəndəsi Rania Hedeya Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) çərçivəsində təşkil olunmuş "Dayanıqlı Ərəb şəhərləri üçün təbiət əsaslı həllər: Yerli fəaliyyətdən şəhər transformasiyası" tədbirində bildirib.

Onun sözlərinə görə, tərəfdaşlarımız və yerli icmalar, təqdim etdiyimiz texniki yardım, siyasət dəstəyi və tərəfdaşlıqlar vasitəsilə bu yanaşmaları fəaliyyətə çevirmək üçün çalışırıq: "Məsələn, şəhər ekosisteminə əsaslanan uyğunlaşma rəhbər prinsiplərimiz şəhərlərə təbiətə əsaslanan həlləri planlaşdırma və investisiya proseslərinə inteqrasiya etməkdə dəstək olur. İordaniyada, Böyük Əmman Bələdiyyəsinə təbiətə əsaslanan həlləri öz planlaşdırma qanunvericiliyinə daxil etməkdə dəstək göstərdik, bu da institusional inteqrasiyanın sistemli dəyişikliyi necə hərəkətə gətirə biləcəyini nümayiş etdirdi".

"​Ərəb regionunda, UN-Habitat artıq region miqyasında real, nəzərəçarpan layihələr və yerlərdə icraat vasitəsilə təbiətə əsaslanan həlləri irəli aparır. Və bu sxemlər fərqlənir, müxtəlif sahələri əhatə edir – İraq və Küveytdə qum və toz fırtınası problemini və çətinliyini həll etmək üçün üzərində işlədiyimiz layihə kimi transsərhəd qum və toz fırtınalarının qarşısının alınmasından tutmuş, İordaniya və Livanda aqro-voltalk (kənd təsərrüfatı fotovoltaik) sistemlərini hədəfləyən və sınaqdan keçirdiyimiz su, enerji, qida ekosistemləri rabitəsinə qədər. ​

Yağış sularının toplanması da üzərində işlədiyimiz digər çox vacib mövzudur, eləcə də şəhərlərin yaşıllaşdırılması; Tunis, Livan, İordaniya və Fələstində pilot müdaxilələr həyata keçirərək bu mövzular üzərində işləyirik. Bəhreyndəki yaşıl dəhlizlər və ağacəkmə kampaniyası digər bir nümunədir. İordaniya və Livandakı permakultura (dayanıqlı kənd təsərrüfatı) sahələri isə Livan və İordaniyadakı maraqlı tərəflərimiz və tərəfdaşlarımızla birlikdə sınaqdan keçirə bildiyimiz digər bir çox vacib layihə və pilot layihədir. İordaniyadakı hibrid yaşıl-boz fırtına suları sistemləri isə daha bir nümunədir. ​Bunu deməkdə məqsədim, UN-Habitat olaraq strateji planı icra etmə tərzimizin daxilində, tərəfdaşlarımıza ətraf mühitlə bağlı məsələlər üzərində işləmək üçün lazımi dəstəyi təmin etməkdə təbiətə, yəni təbiətə əsaslanan həllərin təqdim edilməsinə diqqət yetirməyin bizim üçün nə qədər vacib olduğunu göstərməkdir", - deyə R.Hedeya əlavə edib.

​Bununla belə, onun sözlərinə görə, əsas çətinlik hələ də qalmaqdadır: "Bu, regionda təbiətə əsaslanan həllər barədə bilik və təcrübənin olmasıdır. Beləliklə, bu, hələ də pərakəndədir və hələ də kifayət qədər sənədləşdirilməyib. Bizim bir çox nümunələrimiz, bir çox uğur hekayələrimiz var, lakin biz kifayət qədər sənədləşdirmə aparmırıq. Məhz buna görə də, bu gün bu nəşri təqdim etməkdən xüsusi məmnunluq duyuruq, çünki o, bunları özündə əks etdirir. Və hamımızın bildiyi kimi, nəşrin adı belədir: "Ərəb Regionunda Təbiətə Əsaslanan Həllər: Keys Araşdırmaları Toplusu".

​Bu nəşri İslam İnkişaf Bankı ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində hazırlaya bildiyimiz üçün çox qürur duyuram. Onlar bu sessiyada bizə qoşulmalı idilər, lakin gələ bilmədilər. Bu nəşr şəhərlərin yaşıllaşdırılmasından tutmuş daşqın riskinin azaldılmasına, həmçinin inteqrasiya olunmuş su, enerji və qida sistemlərinə qədər ərəb regionundan 80-ə yaxın praktiki nümunəni bir araya gətirir. O, təbiətə əsaslanan həllərin çoxsaylı faydalar verməklə yanaşı, müxtəlif kontekstlərə necə uyğunlaşdırıla biləcəyini göstərir. Ən vacibi isə odur ki, bu həllərin miqyasının genişləndirilə biləcəyini və digər kontekstlərə uyğunlaşdırıla biləcəyini nümayiş etdirir. Onlar icma tərəfindən idarə olunur və ekoloji davamlılığı inklüziv böyümə və dözümlülüklə (dayanıqlılıqla) əlaqələndirməyə qadirdir".

"​Ümid edirik ki, bu nəşr bilik boşluqlarının bəzilərini aradan qaldırmağa kömək edəcək, çünki bu boşluq mövcuddur və böyükdür. Həmçinin ümid edirik ki, bu, siyasətin qurulmasını məlumatlandıracaq və dəstəkləyəcək, çünki bu, xüsusilə bizim regionda çatışmır, və regionda gələcək fəaliyyətlərə təkan verəcək. ​Beləliklə, bugünkü sessiya əməkdaşlığı gücləndirmək və regionda təbiətə əsaslanan həllərin miqyasını genişləndirmək üçün praktiki addımları müəyyənləşdirmək üçün bir fürsətdir. Bu səbəbdən, sizin bu sessiyada iştirakınız bizim üçün həqiqətən çox vacibdir və bunu etməyimizə imkan yaratmaq üçün əsas şərtdir. Mən bu məhsuldar müzakirəni və şəhərlərimiz, eləcə də icmalarımız üçün nəzərəçarpan nəticələr verə biləcək daha çox tərəfdaşlıqların qurulmasını səbirsizliklə gözləyirəm. Xahiş edirəm öz təcrübələrinizi, rəylərinizi və fikirlərinizi bizimlə bölüşün ki, birlikdə işləyə bilək və şəhərlərimizin dözümlülüyünü və çevikliyini artırmaq baxımından onlara daha yaxşı təsir göstərə bilək", - deyə nümayəndə fikrini tamamlayıb.