TANAP-ın ötürücülük gücü 15 milyard kubmetr nə vaxt artırıla bilər?

Azərbaycan təbii qazını Türkiyəyə, oradan isə Avropaya nəql edən Trans-Anadolu Qaz Kəmərinin (TANAP) genişləndirilməsi onilliyin sonunadək ötürücülük gücünü illik 15 milyard kubmetr artıra bilər.

“Report”un xarici mətbuata istinadən verdiyi məlumata görə, bu barədə Beynəlxalq Neft və Qaz İstehsalçıları Assosiasiyasının (İSİS) hesabatında deyilir.

Hesabatda bildirilir ki, Azərbaycan TANAP vasitəsilə daha çox qaz ixrac edə bilər.

İSİS hesab edir ki, Avropa İttifaqında Rusiya qazı olmadan “mavi yanacaq” qıtlığı iki il davam edəcək. Bundan sonra bu ölkədən enerji resursları tamamilə dəyişdiriləcək.

Beynəlxalq Neft və Qaz İstehsalçıları Assosiasiyasının regional direktoru Fransua-Reji Muton deyib ki, növbəti üç-beş qış çətin olacaq. Çünki dünya bazarında Avropa üçün tələbatı ödəmək üçün kifayət qədər mövcud qaz olmayacaq”.

İSİS-in hesablamalarına görə, Niderlandların Qroningen şəhərində istehsalın bərpası vəziyyəti yaxşılaşdıra bilər. Orada istehsalın 2023-cü ildə başa çatması planlaşdırılır. Tədqiqat göstərir ki, Rusiya tədarükünün azalması və mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) tükənməsi halında, 2023-cü ildə tələbatı ödəmək üçün Qroningen kəmərinin yenidən işə salınmasının kritik əhəmiyyət kəsb edəcək.

Nəşrdə qeyd edilir ki, Barents dənizindən Gassco boru kəməri ilə daha çox qaz nəql etməklə daha çox Avropa tədarükü əldə edilə bilər. Tədqiqat Avropaya digər qaz mənbələrinə də işarə edib. Tədqiqat göstərir ki, Əlcəzair hasilatı artırmaq üçün neft yataqlarına daha az qaz yükləsə, İspaniyaya daha çox tədarük edə bilər.

Bununla belə, tədqiqat göstərir ki, LNG qıtlığı dolduracaq. 2030-cu ilə qədər LNG Avropada təbii qaz tələbatının 50 %-ni təşkil edəcək. 2040-cı ilə qədər LNG tələbatın 75 %-ni təşkil edəcək. Ümumilikdə, tədqiqat 2021-ci ildən 2040-cı ilə qədər Avropanın LNG tələbatının 150 % artacağını gözləyir.

Xatırladaq ki, bu ilin yanvar-avqust ayları ərzində Azərbaycanda ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,7 % artımla hasil edilmiş 30,6 milyard kubmetr qazın 14,4 milyard kubmetri ixrac olunub. Türkiyə TANAP ilə 3,7 milyard kubmetr, cəmi 5,4 milyard kubmetr, Avropa isə 7,3 milyard kubmetr Azərbaycan qazı ilə təchiz olunub.

Qeyd edək ki, ümumi uzunluğu 1 850 kilometr olan TANAP qaz kəməri “Şahdəniz-2” yatağından hasil edilən Azərbaycan qazının Gürcüstan-Türkiyə sərhədindən Türkiyənin qərb sərhədlərinə qədər nəqli üçün nəzərdə tutulub. Qaz kəmərinin ötürmə qabiliyyəti ən azı 16 milyard kubmetr təşkil edəcək. Bu həcmin 10 milyard kubmetri Avropaya, 6 milyard kubmetri Türkiyənin qərb regionlarına göndəriləcək.

“Şahdəniz” yatağından hasil olunan Azərbaycan qazının İtaliya, Yunanıstan və Bolqarıstandakı istehlakçılar üçün nəqlinə 2020-ci il dekabrın 31-də başlanılıb. Avropaya ixrac illik ötürmə qabiliyyəti 10 milyard kubmetr təşkil edən TAP ilə həyata keçirilir.